Ҳуқуқий маслаҳат - бепул, тезкор, ҳаммага!

Ўзбек лотин алифбоси ислоҳоти

  • 07.07.2026
  • 43 марта ўқилди

Қонун лойиҳасига кўра, алифбо ҳозирги 26 та ҳарф ва учта ҳарф бирикмаси ўрнига 28 та ҳарф ва битта апострофдан иборат бўлади. Давлат бюджетининг қўшимча харажатларидан қочиш учун ўтиш босқичма-босқич амалга оширилиши таклиф этилмоқда.


Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг навбатдаги мажлисида "Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш киритиш ҳақида"ги қонун лойиҳаси кўриб чиқилди.

Таъкидланганидек, сўнгги йилларда мамлакатимизда ўзбек тилини ривожлантириш ва унинг давлат тили сифатидаги мақомини янада мустаҳкамлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Натижада ўзбек тили ҳаётнинг барча соҳаларида, шунингдек, халқаро майдонда кенг қўлланилиб, уни ўрганишга бўлган қизиқиш тобора ортиб бормоқда.

Бу борада соҳа мутахассислари томонидан олиб борилган илмий тадқиқотлар натижаларини инобатга олган ҳолда лотин ёзуви ва имло қоидалари асосида ўзбек алифбосини такомиллаштириш зарурати юзага келди.

Ҳужжат билан лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбоси 26 та ҳарф ва 3 та ҳарф бирикмаси ўрнига 28 та ҳарф ва 1 та апостроф белгисидан иборат бўлиши назарда тутилмоқда, шунингдек, айрим ҳарфлардан фойдаланиш тартиби аниқлаштирилмоқда.

Шу билан бирга, депутатлар қонун кучга киргунга қадар ҳужжатлар, миллий валюта ва қимматли қоғозларнинг юридик кучини сақлаб қолишни назарда тутишни, шунингдек, давлат органлари ва ташкилотларининг расмий рамзлари, пешлавҳалари, кўрсаткичлари ва бошқа атрибутларидан белгиланган муддатгача фойдаланиш имкониятини сақлаб қолишни таклиф қилдилар.

"Бундай ёндашув давлат органлари ва ташкилотларининг амалий фаолиятида фойдаланиладиган ҳужжатлар, бланкалар, пешлавҳалар, кўрсаткичлар ва бошқа моддий воситаларни бир вақтнинг ўзида алмаштириш заруратини истисно этади.

Натижада давлат бюджети маблағларининг асоссиз сарфланиши ва қўшимча давлат харажатлари юзага келишининг олди олинади, алифбога ўзгартиришларни босқичма-босқич жорий этиш давлат органлари ва ташкилотлари учун молиявий жиҳатдан мақбул бўлади," - дея таъкидланди йиғилишда.

Қонун лойиҳаси депутатлар томонидан қабул қилиниб, Сенатга юборилди.

Эслатиб ўтамиз, ўзбек алифбосидаги айрим ҳарфларни ўзгартириш лойиҳаси 2023 йил сентябрь ойида эълон қилинган эди. Ўшанда тўртта ҳарфни ўзгартириш таклиф қилинган эди: Ў на õ õ, G‘ на Ғ g‘, Ch на С с, Ш на Ş ş.

Chat