Huquqiy axborot - hammaga, har doim, hamma joyda!

  • 24075 marta o'qildi

Nafaqa yoki moddiy yordam olish tartibi

Bolali oilalarga nafaqa yoki bola parvarishi bo‘yicha nafaqa yoxud moddiy yordam olish uchun doimiy yoki vaqtincha yashash manzilidagi mahalla yig‘iniga ariza berish kerak. Ariza namunasi bilan tanishish uchun havolaga o‘ting.

Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:

  • oila a’zolarining O‘zbekiston Respublikasi pasporti nusxalari yoki ID-kartalari;
  • chet el fuqarolari, fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarning yashash guvohnomalari, fuqaroligi bo‘lmagan shaxs guvohnomalari yoki ID-kartalari hamda yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risida qayd varag‘i nusxasi;
  • bolalari vasiylik ostida bo‘lgan taqdirda, arizaga vasiylik va homiylik organining qarori nusxasi;
  • oilaning mavjud chorva mollari va parrandalari to‘g‘risida ma’lumot;
  • ariza beruvchi va uning oila a’zolari nomidagi tijorat banki hisobvaraqlaridagi mablag‘ qoldiqlari va ariza berilgan oydan oldingi 3 oy mobaynida ularning nomiga o‘tkazilgan pul o‘tkazmalari yuzasidan ma’lumotlarni Markaziy bank tomonidan «Yagona reestr» ATga taqdim etish to‘g‘risida oilada birga yashovchi 18 yosh va undan katta yoshdagi muomalaga layoqatli barcha oila a’zolari imzolari bilan tasdiqlangan ariza.

Oilaning o‘rtacha bir oylik daromadini aniqlash

Oilaning har bir a’zosiga jami daromad aniqlanadigan davrda belgilangan mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 0,527 baravaridan ko‘p bo‘lmagan miqdorda to‘g‘ri keladigan bir oylik o‘rtacha jami daromadga ega bo‘lgan oila kam ta’minlangan oila deb e’tirof etiladi.


Oilaning bir a’zosiga to‘g‘ri keladigan bir oylik o‘rtacha daromad bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa yoki moddiy yordam olish uchun murojaat qilingan oydan oldingi oygacha bo‘lgan oxirgi 3 oyi uchun hisoblab chiqilgan barcha oila a’zolarining daromadi summasini oila tarkibiga kiritiladigan oila a’zolari soniga va uchga bo‘lish orqali aniqlanadi.

Oilaning jami daromadiga oila tomonidan olingan quyidagi daromadlar kiritiladi:

  • mehnatga haq to‘lash shaklidagi daromadlar;
  • mulkiy daromadlar;
  • yakka tartibdagi tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi va o‘zini o‘zi band qilgan fuqarolarga hisoblanadigan normativ daromadlar;
  • pul tushumlari, shu jumladan, chet elda ishlaydigan yoki chet elda tadbirkorlik va boshqa faoliyatni amalga oshiruvchi oila a’zolaridan pul o‘tkazmalari summasi;
  • qonun hujjatlarida belgilangan tartibda haq to‘lanadigan jamoat ishlarida qatnashganlik uchun shaxsga to‘langan mehnat haqi;
  • tadbirkorlik faoliyatini boshlashni xohlovchi ish qidirayotgan shaxslarga va ishsiz shaxslarga yakka tartibdagi tadbirkor sifatida ro‘yxatdan o‘tish, kichik korxonalar va mikrofirmalarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, shu jumladan, shtamplar va muhrlar olish, elektron raqamli imzo olish, tadbirkorlikka o‘qish xarajatlarini to‘lash va kreditni olish chog‘ida sug‘urta polisi haqini to‘lash hamda engil konstruktsiyali issiqxonalar qurish, urug‘liklar, ko‘chatlar, sug‘orish vositalari olish uchun mehnat organlari tomonidan ajratilgan subsidiyalarni olgan jismoniy shaxslarga hisoblanadigan normativ daromadlar;
  • pensiyalar va nafaqalar (ushbu Nizomda nazarda tutilgan tartibda oila olayotgan bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa yoki moddiy yordam, kompensatsiya, nogironligi bo‘yicha nafaqa, boquvchisini yo‘qotganlik pensiyasi va nafaqasi, bolalikdan nogiron bo‘lgan 16 yoshdan katta shaxslarga nafaqa, 16 yoshgacha bo‘lgan nogiron bolalar va 18 yoshga to‘lmagan OIV infektsiyasiga chalingan shaxslarga nafaqa, byudjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasi orqali beriladigan bola tug‘ilganligi hamda dafn etish marosimi uchun bir yo‘la to‘lanadigan nafaqa, ta’lim muassasalari tomonidan to‘lanadigan stipendiyalar, mehnat organlari tomonidan ishsiz fuqarolarga tayinlanadigan va to‘lanadigan moddiy yordam, mehnat organlarining yo‘llanmasi bo‘yicha kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash yoki malaka oshirish davrida to‘langan stipendiya bundan mustasno);
  • tomorqa er va/yoki dehqon xo‘jaligini yuritishdan olingan daromad;
  • chorva mollari va parrandalari mavjud bo‘lgan fuqarolarga hisoblanadigan normativ daromadlar;
  • O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan boshqa daromadlar.
  • mehnatga haq to‘lash shaklidagi daromadlar hisoblangan summa bo‘yicha hisobga olinadi (qonun hujjatlarida nazarda tutilgan soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlar chegirib tashlanguniga qadar).

«Har bir oila — tadbirkor» dasturi doirasida mikrokredit olingan sanadan boshlab oxirgi 12 oy mobaynida oilaviy tadbirkorlikni amalga oshirishdan olingan daromadlar oilaning daromadi tarkibiga kiritilmaydi.

Nafaqa va moddiy yordam to‘lashni to‘xtatish

a) quyidagi hollarda to‘xtatiladi:

  • qonun hujjatlari bilan belgilangan tayinlash muddati tugaganda;
  • ariza beruvchi yoki boshqa muomalaga layoqatli oila a’zosining yashash joyi bo‘yicha Pensiya jamg‘armasi bo‘limiga to‘lov to‘xtatilishini so‘rab ariza taqdim qilinganda;
  • doimiy yashash uchun O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqariga ko‘chib ketganda;
  • «Yagona reestr» ATdagi yoki manfaatdor vazirliklar va idoralarning axborot tizimlari bilan idoralararo elektron o‘zaro hamkorlik tizimidagi texnik nosozlik natijasida, ma’lumotlar elektron ravishda to‘liq yoki qisman taqdim etilmaganligi sababli, shuningdek, arizani kiritishda va boshqa texnik xatolar oqibatida noto‘g‘ri tayinlanganligi aniqlangan taqdirda. Ushbu holatda o‘tgan davrda to‘langan mablag‘lar qaytarilmaydi;
  • tegishli to‘lovlarni tayinlash to‘g‘risidagi qarorga ta’sir ko‘rsatgan ariza beruvchi tomonidan noto‘g‘ri va ishonchsiz ma’lumotlar taqdim etilganligi yoki to‘liq taqdim etilmaganligi aniqlanganda;

b) ortiqcha to‘lovlar aniqlanganda vaqtincha to‘xtatiladi.

Bunda to‘lovlar kam ta’minlangan oilaga kelgusi oylarda to‘lanishi lozim bo‘lgan bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa yoki moddiy yordam va kompensatsiya uchun mablag‘lar hisobiga qayta hisob-kitob qilingandan so‘ng qayta to‘lovlar amalga oshiriladi.

Ariza beruvchi bilan Pensiya jamg‘armasi bo‘limi o‘rtasidagi to‘lovlar to‘xtatilishi yoki miqdori o‘zgarishi yuzasidan kelishmovchiliklar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda, shu jumladan, sud orqali hal etiladi.

Quyidagi hollarda nafaqa yoki moddiy yordam tayinlash rad etiladi:
  • ariza beruvchi oilasining har bir a’zosiga to‘g‘ri keladigan bir oylik o‘rtacha jami daromad belgilangan mezondan oshganda;
  • idoralararo elektron axborot tizimi orqali olingan ma’lumotlar bo‘yicha Ko‘chmas mulk ob’ektlariga bo‘lgan huquqlarning davlat reestrida ariza beruvchi va uning oila a’zolarida jami bittadan ortiq ko‘chmas mulki yoki bir va undan ortiq noturar joy binolari mavjud bo‘lganda;
  • ariza beruvchi yoki uning oila a’zolarida qonun hujjatlarida belgilangan tartibda o‘z nomiga rasmiylashtirilgan yoki bosh ishonchnoma asosida foydalanilayotgan:
  1. ishlab chiqarilgan muddati 7 yildan oshmagan, texnik holati soz bo‘lgan avtotransport vositasi mavjud bo‘lganda;
  2. jami 2 va undan ortiq, texnik holati soz bo‘lgan avtotransport vositalari mavjud bo‘lganda;
  • ariza beruvchi va uning oila a’zolarining tijorat banklaridagi depozit hisobvaraqlarida ariza bergan oyda mehnatga haq to‘lash eng kam miqdorining 5 baravari va undan ortiq miqdorda mablag‘lari mavjud bo‘lganda;
  • ariza beruvchi va uning oila a’zolarida ariza bergan oyda mehnatga haq to‘lash eng kam miqdorining 5 baravari va undan ortiq miqdorda bozor qiymatidagi qimmatli qog‘ozlari mavjud bo‘lganda;
  • O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat xavfsizlik xizmati, Milliy gvardiya, Davlat xavfsizlik xizmati, Davlat bojxona qo‘mitasi, Mudofaa sanoati davlat qo‘mitasi hamda ularning tizimidagi tashkilotlarning xizmatchilari va xodimlari yoki ularning oila a’zolari (turmush o‘rtog‘i va bolalari) tomonidan arizalar taqdim etilganda;
  • bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa yoki moddiy yordam oluvchi va uning oila a’zosi tomonidan belgilangan tartibga rioya qilmagan holda takroriy ariza taqdim etilganda;
  • oilada mehnat organlari tomonidan tayinlangan ishsizlik nafaqasini olayotgan a’zolari mavjud bo‘lganda;
  • oilada oxirgi 12 oy davomida ish qidirayotgan a’zosi mehnat organlarining maqbul keladigan ishga doir takliflarini muntazam ravishda (ikki va undan ortiq marotaba) rad etganda;
  • daromadlarning rasmiy manbalariga ega bo‘lmagan va oxirgi 6 oy mobaynida ish izlab mehnat organlariga murojaat qilmagan hamda mehnat organlarida hisobda turmagan, o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar ro‘yxatiga kiritilmagan yoki haq to‘lanadigan jamoat ishlari ishtirokchisi hisoblanmagan oilaning mehnatga layoqatli a’zosi mavjud bo‘lganda.

Yuqoridagilarga nisbatan qo‘llaniymaydigan holatlar bilan havolada tanishing.

  • Oilaning shaxsiy yordamchi (dehqon) xo‘jaligi yuritishdan oladigan normativ daromadini hisoblash metodikasi

2021-yil 1 sentyabrdan boshlab

a) 14 yoshgacha bolalari bo‘lgan oilalarga nafaqa hamda bola 2 yoshga to‘lguniga qadar uni parvarish qilish nafaqasi o‘rniga kam ta’minlangan oilalarga bolalar nafaqasi joriy etiladi. Bunda, bolalar nafaqasini tayinlashda:

  • inobatga olinadigan bolalar yoshi 14 yoshdan 18 yoshgacha oshiriladi;
  • to‘lov muddati 6 oydan 12 oygacha oshiriladi;
  • uning miqdorini oiladagi bolalar sonidan kelib chiqib belgilash tartibi qo‘llaniladi;

b) yakka-yolg‘iz bo‘lgan fuqarolarga, farzandi bo‘lmagan yoki barcha farzandlari 18 yoshdan katta bo‘lgan kam ta’minlangan oilalarga moddiy yordam tayinlanadi.

2021-yil 1 sentyabrga qadar tayinlangan 14 yoshgacha bolalari bo‘lgan oilalarga nafaqa, bola 2 yoshga to‘lguniga qadar uni parvarish qilish nafaqasi hamda kam ta’minlangan oilalarga moddiy yordamni to‘lash muddatlari tugaguniga qadar, mazkur turdagi nafaqalar va moddiy yordamning amaldagi miqdorlari hamda ularni to‘lash muddatlari saqlab qolinadi.

Bolalar nafaqasi va kam ta’minlangan oilalarga moddiy yordam miqdorlari:

a) bolalar nafaqasining har oylik miqdori:

  • 250 000 so‘m – 3 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bitta farzandi uchun, 325 000 so‘m – yoshi 3 yoshgacha bo‘lgan bitta kichik farzandi uchun;
  • 150 000 so‘m – oilaning ikkinchi farzandi uchun qo‘shimcha;
  • 100 000 so‘mdan – oilaning uchinchi va undan keyingi har bir farzandi uchun;

b) kam ta’minlangan oilalar uchun moddiy yordamning oylik miqdori – 380 000 so‘m.

2021-yil 1 sentyabrga qadar tayinlangan 14 yoshgacha bolalari bo‘lgan oilalarga nafaqa, bola 2 yoshga to‘lguniga qadar uni parvarish qilish nafaqasi hamda kam ta’minlangan oilalarga moddiy yordamni to‘lash muddatlari tugaguniga qadar, mazkur turdagi nafaqalar va moddiy yordamning amaldagi miqdorlari hamda ularni to‘lash muddatlari saqlab qolinadi.


Arizani ko‘rib chiqish tartibi va muddati

Kam ta’minlangan oilalarga bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa, moddiy yordam va kompensatsiya (ijtimoiy nafaqa) tayinlash va to‘lash Sxemasi

Bir oylik o‘rtacha jami daromadni hisoblab chiqishning misoli:

5 kishidan iborat oilaning a’zosi moddiy yordam uchun 2020-yil dekabrь oyida murojaat etgan. Uning daromadlari avgust — oktyabrь oylari uchun hisoblanadi. Oila a’zolarining barcha daromadlari yig‘indisi (normativ daromadlarni hisobga olgan holda) 5 250 000 so‘mni tashkil etadi.

Oilaning bir a’zosiga to‘g‘ri keladigan bir oylik o‘rtacha jami daromadi quyidagini tashkil etadi: 5 250 000 so‘m / 5 kishi / 3 oy — 350 000 so‘m.

3 yoshdan 18 yoshgacha bola nafaqasini rad etish asoslari (video)

Hayotiy misol:

Savol: K. ismli shaxs 2021-yil 1 sentyabrdan boshlab bolali oilalarga nafaqa tayinlashda bir qator o‘zgarishlar bo‘lganligini eshitganligi haqida ma’lum qilib, ular haqida tushuntirish berishni so‘radi. 

Javob: 2021-yil 1 sentyabrdan boshlab:

a) 14 yoshgacha bolalari bo‘lgan oilalarga nafaqa hamda bola 2 yoshga to‘lguniga qadar uni parvarish qilish nafaqasi o‘rniga kam ta’minlangan oilalarga bolalar nafaqasi joriy etildi. Bunda, bolalar nafaqasini tayinlashda:

inobatga olinadigan bolalar yoshi 14 yoshdan 18 yoshgacha oshirildi;

to‘lov muddati 6 oydan 12 oygacha oshirildi;

uning miqdorini oiladagi bolalar sonidan kelib chiqib belgilash tartibi qo‘llanildi;

b) yakka-yolg‘iz bo‘lgan fuqarolarga, farzandi bo‘lmagan yoki barcha farzandlari 18 yoshdan katta bo‘lgan kam ta’minlangan oilalarga moddiy yordam tayinlash belgilandi.

2021-yil 1 sentyabrdan boshlab bolalar nafaqasi va kam ta’minlangan oilalarga moddiy yordam to‘lovlarining quyidagi miqdorlari belgilandi:

a) bolalar nafaqasining har oylik miqdori:

250 000 so‘m – 3 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bitta farzandi uchun, 325 000 so‘m – yoshi 3 yoshgacha bo‘lgan bitta kichik farzandi uchun;

150 000 so‘m – oilaning ikkinchi farzandi uchun qo‘shimcha;

100 000 so‘mdan – oilaning uchinchi va undan keyingi har bir farzandi uchun;

b) kam ta’minlangan oilalar uchun moddiy yordamning oylik miqdori – 380 000 so‘m.

Bunda, 2021-yil 1 sentyabrga qadar tayinlangan 14 yoshgacha bolalari bo‘lgan oilalarga nafaqa, bola 2 yoshga to‘lguniga qadar uni parvarish qilish nafaqasi hamda kam ta’minlangan oilalarga moddiy yordamni to‘lash muddatlari tugaguniga qadar, mazkur turdagi nafaqalar va moddiy yordamning amaldagi miqdorlari hamda ularni to‘lash muddatlari saqlab qolindi.

Chat