Korxona tugatilganda pensiyaga muddatidan oldin chiqish mumkinmi?
Savol: Men ishlayotgan korxona tugatildi va ishsiz deb e’tirof etildim. Pensiyaga muddatidan oldin chiqishim mumkinmi?
Javob: Korxona tugatilgani, xodimlar soni qisqartirilgani yoki ish xususiyati o‘zgargani munosabati bilan ishdan bo‘shatilgan va belgilangan tartibda ishsiz deb e’tirof etilgan shaxslar:
- erkaklar — 58 yoshga to‘lganda va kamida 25 yil ish staji bo‘lganda;
- ayollar — 53 yoshga to‘lganda va kamida 20 yil ish staji bo‘lganda
yoshga doir pensiya olish huquqiga ega.
Muddatidan oldin pensiya — qonunda belgilangan alohida asoslar mavjud bo‘lganda umumiy pensiya yoshiga etmasdan tayinlanadigan yoshga doir pensiya.
Faqat ishdan bo‘shatilganlikning o‘zi etarli emas. Shaxs ishsiz deb rasman e’tirof etilgan bo‘lishi ham kerak.
Pensiya tayinlashda familiyadagi farq to‘sqinlik qilsa, nima qilish kerak?
Savol: Mehnat faoliyatimga oid hujjatlarda familiyam turlicha yozilgani sababli ayrim ish davrlari stajga qo‘shilmadi. Nima qilishim kerak?
Javob: Avvalo arxiv ma’lumotnomalari, nikoh tuzilganligi yoki familiya o‘zgarganini tasdiqlovchi hujjatlar taqdim etiladi.
Agar hujjatning aynan shu shaxsga tegishli ekanini boshqa tartibda tasdiqlash imkoni bo‘lmasa, fuqarolik ishlari bo‘yicha sudga yuridik ahamiyatga ega faktni belgilash to‘g‘risida ariza berish mumkin.
Yuridik ahamiyatga ega fakt — huquqning vujudga kelishi, o‘zgarishi yoki bekor bo‘lishiga ta’sir qiladigan va sud tartibida tasdiqlanadigan holat.
Sud qarori kuchga kirgandan keyin tegishli ish davrini pensiya tayinlashda hisobga olish masalasi qayta ko‘rib chiqiladi.
Ishlayotgan nogironligi bo‘lgan shaxsning pensiyasi qayta hisoblanadimi?
Savol: Menga I yoki II guruh nogironlik pensiyasi tayinlanganidan keyin ishlashni davom ettirdim. Pensiyam qayta hisoblanadimi?
Javob: Agar nogironlik pensiyasi tayinlanganidan keyin shaxs kamida bir yil ish stajiga ega bo‘lsa, uning pensiyasi ish staji va ish haqi hisobga olingan holda har ikki yilda bir marta proaktiv shaklda qayta hisoblanadi.
Proaktiv qayta hisoblash — fuqaroning alohida arizasisiz davlat axborot tizimlaridagi ma’lumotlar asosida pensiya miqdorini qayta hisoblash.
Agar axborot tizimlarida zarur ma’lumotlar mavjud bo‘lmasa, pensionerga SMS-xabar yuboriladi va u Pensiya jamg‘armasi bo‘limiga hujjatlar bilan murojaat qilishi mumkin.
Nogironlik aravachasi yoki reabilitatsiya vositasini qanday olish mumkin?
Savol: Menga shifokor tomonidan nogironlik aravachasi zarurligi belgilandi. Uni davlat hisobidan olish mumkinmi?
Javob: Tibbiy ko‘rsatmalar asosida reabilitatsiya vositasiga muhtojlik belgilangan shaxs uchun «Ijtimoiy himoya» axborot tizimida elektron vaucher shakllantiriladi.
Vaucher — protez-ortopediya moslamasi yoki reabilitatsiya vositasini xarid qilish xarajatining belgilangan qismini davlat tomonidan qoplash huquqini tasdiqlovchi elektron hujjat.
Vaucher shakllangani haqida fuqaroga SMS-xabar yuboriladi. Shundan so‘ng fuqaro yoki uning qonuniy vakili elektron savdo platformasidagi sotuvchilardan tegishli vositani tanlab buyurtma beradi.
Mustaqil buyurtma berish imkoni bo‘lmasa, «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazi yoki ijtimoiy xodim amaliy yordam ko‘rsatadi.
Ko‘p bolali oila deganda qanday oila tushuniladi?
Savol: Oilamizda to‘rt nafardan ortiq farzand bor. Ularning ayrimlari oliy ta’lim muassasasida o‘qiydi. Oilamiz ko‘p bolali hisoblanadimi?
Javob: To‘rt nafar va undan ortiq 18 yoshga to‘lmagan bolasi bo‘lgan oila ko‘p bolali oila hisoblanadi.
Agar to‘rt nafar va undan ortiq farzanddan biri yoki bir nechtasi kunduzgi ta’lim shaklida o‘qiyotgan va 22 yoshga to‘lmagan bo‘lsa, bunday oila ham ko‘p bolali oila deb e’tirof etiladi.
Ko‘p bolali oila — qonunchilikda belgilangan miqdor va yoshdagi farzandlari bo‘lgan oila
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/ijtimoiy.png)
/2222.png)
/11.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/13.png)
/gender.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/19.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/2.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/9.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/12.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2010.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Informatization%202.png)
/4.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/saldatkui.png)
/vote%202%20%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%8F.png)
/6.png)
/3.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/8.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/transport.png){kind=spacer}
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Green_Right_Arrow_Transparent_PNG_Clip_Art_Image.png){kind=spacer}
/Tamojni.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/17.png)
/construction.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/7.png)
/%D0%91%D0%B5%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9-1.png)
/YXk.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/14.png)
/travl%203.png)
/tree.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Sport_madad.png)
/Informatization.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/5.png)
