Aholi punkti bosh rejasining jamoatchilik ekspertizasi shaharsozlik hujjatidagi loyihaviy echimlarni fuqarolar, yuridik shaxslar, jamiyat va davlatning huquqlari hamda qonuniy manfaatlariga muvofiqligi nuqtai nazaridan o‘rganish va baholashni nazarda tutadi.
Ekspertiza bosh rejada nazarda tutilgan qurilish, hududdan foydalanish, muhandislik va transport infratuzilmasini joylashtirish, yashil hududlarni saqlash hamda atrof-muhitga ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan echimlarni jamoatchilik nuqtai nazaridan baholash imkonini beradi.
Jamoatchilik ekspertizasi jamoatchilik nazorati sub’ektlarining tashabbusi bilan o‘tkaziladi. Buning uchun bosh rejaning jamoatchilik muhokamasini o‘tkazgan shaharsozlik sohasidagi maxsus vakolatli davlat organiga asoslantirilgan ariza taqdim etiladi.
Arizada ekspertiza o‘tkazish zarurati, aholi yoki boshqa manfaatdor shaxslarning huquqlariga daxl qiladigan masalalar va baholanishi lozim bo‘lgan loyihaviy echimlar ko‘rsatilishi maqsadga muvofiq.
Ariza bosh rejaning jamoatchilik muhokamasi yakunlanganidan keyin 15 kun ichida qabul qilinadi.
Bosh rejaga nisbatan jamoatchilik ekspertizasini o‘tkazish tashabbusi jamoatchilik muhokamasi yakunlanganidan keyingi 15 kunlik muddatda bildirilishi lozim.
Jamoatchilik ekspertizasi jamoatchilik asosida o‘tkaziladi. Uni moliyalashtirish:
Ekspertiza xarajatlari bosh reja buyurtmachisi yoki davlat organi zimmasiga avtomatik ravishda yuklanmaydi.
Ekspertiza yakunlari bo‘yicha takliflar, e’tirozlar va tavsiyalarni o‘z ichiga olgan yakuniy hujjat tayyorlanadi. U jamoatchilik muhokamasini o‘tkazgan vakolatli organga va bosh reja buyurtmachisiga yuboriladi.
Buyurtmachi yakuniy hujjatdagi taklif va tavsiyalarni ko‘rib chiqadi hamda bosh rejani tasdiqlash bo‘yicha yakuniy qaror qabul qiluvchi organga o‘z munosabatini taqdim etadi. Vakolatli organ jamoatchilik ekspertizasi natijalarini bosh rejani ko‘rib chiqishda inobatga oladi.
Tasdiqlangan bosh reja huquqlari va qonuniy manfaatlariga daxl qiluvchi jamoatchilik nazorati sub’ektlari unga o‘zgartish kiritish bo‘yicha takliflar taqdim etishi mumkin.
Jamoatchilik muhokamasini o‘tkazishning belgilangan tartibi buzilgan holda qabul qilingan qaror ustidan sudga shikoyat qilish mumkin. Shikoyatda tartib buzilganini tasdiqlovchi hujjatlar, murojaatlar va boshqa dalillar ko‘rsatilishi lozim.