Huquqiy maslahat - bepul,tezkor, hammaga!

  • 20537 marta o'qildi

Vasiyatnomaning mazmuni

Vasiyatnoma — fuqaroning o‘ziga tegishli mol-mulkni yoki unga bo‘lgan huquqni vafot etganidan keyin tasarruf etishga oid xohish-irodasidir.

Vasiyat qiluvchi:

  • barcha mol-mulkini yoki uning muayyan qismini;
  • qonun bo‘yicha merosxo‘r bo‘lgan yoki bo‘lmagan shaxslarga;
  • bir yoki bir nechta jismoniy shaxsga;
  • yuridik shaxsga;
  • davlatga yoki fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organiga vasiyat qilishi mumkin.

U qonun bo‘yicha merosxo‘rlardan birini, bir nechtasini yoki barchasini sababini tushuntirmasdan merosdan mahrum qilishga haqli. Bunda merosdan majburiy ulush olish huquqi saqlanib qoladi.

Vasiyatnoma shaxsan tuziladi

Vasiyatnoma vasiyat qiluvchi tomonidan shaxsan tuzilishi shart. Uni vakil yoki ishonchnoma berilgan shaxs orqali tuzishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Vasiyatnoma matni vasiyat qiluvchi tomonidan yozilishi yoki uning so‘zlaridan notarius tomonidan tayyorlanishi mumkin. Imzolashdan oldin vasiyat qiluvchi matnni to‘liq o‘qib chiqadi.

Agar u jismoniy nuqsoni, kasalligi yoki savodsizligi sababli matnni o‘qiy olmasa, notarius matnni unga o‘qib eshittiradi va bu haqda vasiyatnomada qayd etiladi.

Mol-mulk hujjatlari talab qilinmaydi

Vasiyatnomani tasdiqlashda vasiyat qiluvchidan vasiyat qilinayotgan mol-mulkka bo‘lgan huquqini tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etish talab qilinmaydi.

Vasiyat qiluvchi vasiyatnoma tuzilayotgan paytda hali unga tegishli bo‘lmagan mol-mulkni ham vasiyat qilishi mumkin. Agar meros ochilgan paytda ushbu mol-mulk unga tegishli bo‘lsa, farmoyish amal qiladi.

Notariusga vasiyat qiluvchining shaxsini aniqlash uchun ID-karta, pasport yoki qonunchilikda tan olingan boshqa hujjat hamda merosxo‘rlar haqida ularni aniq identifikatsiya qilish imkonini beruvchi ma’lumotlar taqdim etiladi.

Maxfiy vasiyatnoma

Vasiyat qiluvchining xohishiga ko‘ra notarius vasiyatnomani uning mazmuni bilan tanishmasdan maxfiy vasiyatnoma sifatida tasdiqlashi mumkin.

Maxfiy vasiyatnoma:

  • vasiyat qiluvchining o‘z qo‘li bilan yozilishi va imzolanishi;
  • uning F.I.O.si to‘liq ko‘rsatilishi;
  • ikki guvoh va notarius ishtirokida xatjildga solinib elimlanishi kerak.

Muhim! Maxfiy vasiyatnoma belgilangan shaklga rioya qilinmagan holda tuzilsa, uni haqiqiy emas deb topish xavfi mavjud.

Majburiy ulush

Vasiyatnoma erkinligi voyaga etmagan yoki mehnatga qobiliyatsiz bolalar, mehnatga qobiliyatsiz er yoki xotin va ota-onaning majburiy ulush olish huquqini bekor qilmaydi.

Ular vasiyatnoma mazmunidan qat’i nazar, qonun bo‘yicha olishi mumkin bo‘lgan ulushining kamida yarmini olish huquqiga ega.

O‘zgartirish va bekor qilish

Vasiyat qiluvchi vasiyatnomani istalgan vaqtda:

  • to‘liq bekor qilish;
  • ayrim farmoyishlarini bekor qilish;
  • o‘zgartirish;
  • to‘ldirish;
  • yangi vasiyatnoma tuzish huquqiga ega.

Buning uchun merosxo‘rlarning roziligi talab qilinmaydi va vasiyat qiluvchi o‘z qarorining sababini tushuntirishga majbur emas.

Yangi vasiyatnoma avvalgi vasiyatnomaning unga zid bo‘lgan qismini bekor qiladi. Keyingi vasiyatnoma bekor qilinsa, avval bekor bo‘lgan vasiyatnoma avtomatik ravishda tiklanmaydi.

Vasiyatnoma siri va to‘lov

Notarius va vasiyatnomani rasmiylashtirishda qatnashgan shaxslar meros ochilgunga qadar uning mazmuni, tuzilganligi, o‘zgartirilganligi yoki bekor qilinganligi haqidagi ma’lumotlarni oshkor qilishi mumkin emas.

Vasiyatnomani tasdiqlash uchun «Davlat boji to‘g‘risida»gi Qonunga muvofiq BHMning 5 foizi miqdorida davlat boji undiriladi. Qonunda belgilangan imtiyozlar va qo‘shimcha huquqiy-texnik to‘lovlar ham inobatga olinadi.

Vasiyatnoma O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi va Notariuslar tomonidan notarial harakatlarni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnoma asosida rasmiylashtiriladi.

Chat