Ommaviy axborot vositalari to‘g‘risida

Ommaviy axborot vositasi tushunchasi

Doimiy nomga ega bo‘lgan, bosma yoki elektron shaklda olti oyda kamida bir marta nashr etiladigan yoki efirga uzatiladigan hamda qonunchilikda belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazilgan ommaviy axborotni davriy tarqatish shakli ommaviy axborot vositasi hisoblanadi.

Ommaviy axborot vositalariga gazetalar, jurnallar, axborotnomalar, byulletenlar, tele-, radio-, video-, kinoxronikal dasturlar, Internet jahon axborot tarmog‘idagi veb-saytlar va ommaviy axborotni davriy tarqatishning boshqa shakllari kirishi mumkin.

Veb-sayt, blog yoki ijtimoiy tarmoqdagi sahifa o‘z-o‘zidan OAV hisoblanmaydi. Veb-sayt OAV maqomini olishi uchun u qonunchilikda belgilangan tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi kerak.

OAV faoliyatining asosiy kafolatlari

O‘zbekiston Respublikasida ommaviy axborot vositalari erkindir va qonunga muvofiq ish olib boradi. Davlat ularning axborotni izlash, olish, tadqiq etish, undan foydalanish, saqlash va tarqatish huquqini kafolatlaydi.

Ommaviy axborot vositalarining faoliyatiga to‘sqinlik qilish yoki aralashish taqiqlanadi. Shu bilan birga, tahririyat tarqatilayotgan axborotning xolisligi va ishonchliligi uchun qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.

Davlat ro‘yxatidan o‘tkazish

OAVni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi ariza muassis tomonidan ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga beriladi. Elektron murojaatni «Litsenziya» axborot tizimi orqali yuborish mumkin.

Arizada, jumladan, quyidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi:

muassis to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
OAVning nomi, tili va turi;
maqsad va vazifalari;
ixtisoslashuvi va tarqatilish hududi;
chiqarilish davriyligi;
moliyalashtirish manbalari;
tahririyatning joylashgan eri;
muassis va tahririyatning boshqa OAVlarga aloqadorligi haqidagi ma’lumotlar.

Arizaga OAVning ta’sis hujjatlari ilova qilinadi. Agar muassis bitta shaxsdan iborat bo‘lsa, arizaga faqat tahririyat ustavi yoki nizomi ilova qilinadi. Veb-sayt OAV sifatida ro‘yxatdan o‘tkazilganda uning domen nomi ko‘rsatiladi.

Ariza ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ tomonidan 10 kun ichida ko‘rib chiqilishi kerak. Ro‘yxatdan o‘tkazish va qayta ro‘yxatdan o‘tkazish uchun belgilangan miqdorda yig‘im undiriladi.

Ma’lumotlar o‘zgarganda qayta ro‘yxatdan o‘tish

OAVning nomi, tili, turi, maqsad va vazifalari, ixtisoslashuvi yoki ta’sis hujjatlaridagi asosiy ma’lumotlar o‘zgarsa, OAV belgilangan tartibda qayta ro‘yxatdan o‘tkazilishi kerak.

Qayta ro‘yxatdan o‘tish talab qilinmaydigan boshqa ma’lumotlar o‘zgarganda muassis yoki tahririyat ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organni bir oy ichida yozma ravishda xabardor qilishi shart.

Ro‘yxatdan o‘tkazishni rad etish va shikoyat qilish

Ro‘yxatdan o‘tkazish, jumladan, quyidagi hollarda rad etilishi mumkin:

OAVning maqsad va vazifalari qonunchilikka zid bo‘lsa;
ariza OAV ta’sis etish huquqiga ega bo‘lmagan shaxs nomidan berilsa;
arizadagi ma’lumotlar haqiqatga mos kelmasa;
aynan bir xil yoki adashtirib yuborish darajasida o‘xshash nomdagi OAV avval ro‘yxatdan o‘tkazilgan bo‘lsa.

Rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilinganidan keyin bir kun ichida arizachiga rad etish sabablari va kamchiliklarni bartaraf etish muddati ko‘rsatilgan xabarnoma yuboriladi. Muassis rad etish to‘g‘risidagi qaror ustidan sudga shikoyat qilishga haqli.

OAV chiqarilishini to‘xtatish va tugatish

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organning arizasiga ko‘ra OAV chiqarilishini to‘xtatib turish yoki tugatish sud qarori asosida amalga oshiriladi.

Muassis ham tahririyat ustavi yoki muassis bilan tahririyat o‘rtasidagi shartnomada belgilangan hollarda OAV chiqarilishini to‘xtatishi yoki tugatishi mumkin. Bunday qaror haqida ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ uch kun ichida xabardor qilinishi kerak.