Ayollar qachon 54 yoshdan pensiyaga chiqishi mumkin?
Qonunchilikka muvofiq, kamida 20 yillik belgilangan ish stajiga ega bo‘lgan ayollar 54 yoshga to‘lganda yoshga doir pensiya olish huquqiga ega.
Imtiyozli pensiya — umumiy belgilangan pensiya yoshidan oldin yoki pensiya yoshi qisqartirilgan holda tayinlanadigan pensiya.
Qanday ish staji hisobga olinadi?
54 yoshdan pensiyaga chiqish uchun kamida 20 yillik staj quyidagi faoliyat davrlaridan shakllangan bo‘lishi kerak:
- xodim sifatida bajarilgan va qonunchilikda belgilangan tartibda ijtimoiy sug‘urta, mehnatga haq to‘lash tarzidagi daromad yoki ijtimoiy soliq bilan tasdiqlangan ish;
- harbiy xizmat, Milliy gvardiya, ichki ishlar va davlat xavfsizligi organlaridagi xizmat;
- harbiylashtirilgan qo‘riqlash, maxsus aloqa va tog‘-kon-qutqaruv qismlaridagi xizmat;
- yakka tartibdagi va oilaviy tadbirkorlik, dehqon xo‘jaligi hamda o‘zini o‘zi band qilish faoliyati — belgilangan to‘lovlar amalga oshirilgan bo‘lsa;
- jazoni ijro etish muassasasida bajarilgan ish — ushbu davr uchun ijtimoiy soliq to‘langan bo‘lsa.
Aynan shu faoliyat davrlari jami kamida 20 yil bo‘lishi shart.
Qaysi davrlar 20 yillik stajga kiritilmaydi?
Quyidagi davrlar umumiy pensiya stajiga qo‘shilishi mumkin, ammo 54 yoshdan pensiya olish huquqini beruvchi 20 yillik maxsus hisobga kiritilmaydi:
- I guruh nogironligi bo‘lgan shaxsni parvarishlash;
- 18 yoshgacha bo‘lgan nogironligi bor bolani parvarishlash;
- o‘zgalar parvarishiga muhtoj 80 yoshga to‘lgan keksani parvarishlash;
- oliy ta’lim muassasasi, aspirantura, doktorantura yoki klinik ordinaturada kunduzgi o‘qish;
- bola 3 yoshga to‘lgunga qadar uni parvarishlash ta’tili — jami ko‘pi bilan 6 yil;
- harbiy xizmatchilar xotinlarining ishga joylashish imkoni bo‘lmagan joyda yashagan davri;
- diplomatik vakolatxona xodimi eri yoki xotinining chet elda bo‘lgan davri.
Misol
Ayolning umumiy ish staji 25 yil, shundan 6 yili bolalarni parvarishlash ta’tili bo‘lsa, 54 yoshdan pensiya huquqini beruvchi staj 19 yilni tashkil etadi.
Bunday holatda ayol 54 yoshdan pensiya olish huquqiga ega bo‘lmaydi. Unga umumiy shartlarga muvofiq 55 yoshdan yoshga doir pensiya tayinlanishi mumkin.