Pedagogning kasbiy faoliyatiga aralashish uchun javobgarlik

Pedagogning huquqiy maqomi

Pedagog — davlat yoki nodavlat ta’lim tashkilotida qonunchilikka muvofiq professional ta’lim va tarbiya faoliyatini amalga oshiruvchi shaxs.

Pedagogning sha’ni, qadr-qimmati, ishchanlik obro‘si va kasbiy faoliyati davlat himoyasida bo‘ladi. Ta’lim tashkilotining davlat yoki nodavlat ekani pedagogga berilgan huquqiy kafolatlarga ta’sir qilmaydi.

Pedagog — ta’lim tashkilotida professional ta’lim va tarbiya faoliyatini amalga oshiruvchi jismoniy shaxs.

Kasbiy faoliyat — pedagogning o‘quvchilarga ta’lim va tarbiya berish bilan bevosita bog‘liq mehnat faoliyati.

Pedagog faoliyatiga aralashish taqiqlanadi

Quyidagilar taqiqlanadi:

— pedagogning kasbiy faoliyatiga qonunga xilof ravishda aralashish;

— pedagog faoliyatini asossiz tekshirish;

— o‘quvchilarning bilimini xolis baholashiga ta’sir ko‘rsatish;

— pedagogning xizmat vazifalarini bajarishiga to‘sqinlik qilish;

— pedagogni obodonlashtirish, qishloq xo‘jaligi yoki kasbiy faoliyatiga aloqador bo‘lmagan boshqa ishlarga jalb etish;

— undan kasbiy vazifalariga taalluqli bo‘lmagan hisobot va ma’lumotlarni talab qilish;

— pedagogni aholi qarzdorligini o‘rganish, bitiruvchilar bandligini ta’minlash, ishsiz yoki ta’lim bilan qamrab olinmagan shaxslarni hisobga olish ishlariga jalb qilish;

— pedagogni tovar va xizmatlarni sotib olishga majburlash;

— pedagogning yozma roziligisiz uning ish haqidan tovar yoki xizmatlar uchun mablag‘ ushlab qolish.

Kasbiy faoliyatga aralashish — pedagogning qonuniy vakolatlarini mustaqil amalga oshirishiga g‘ayriqonuniy ta’sir ko‘rsatish yoki to‘sqinlik qilish.

Ma’muriy javobgarlik

Pedagogning o‘quvchilar bilimini ob’ektiv baholashiga ta’sir ko‘rsatish yoki uning xizmat vazifalarini bajarishiga to‘sqinlik qilish orqali kasbiy faoliyatiga qonunga xilof ravishda aralashish:

— fuqarolarga 7 baravardan 10 baravargacha bazaviy hisoblash miqdorida;

— mansabdor shaxslarga 10 baravardan 15 baravargacha bazaviy hisoblash miqdorida jarima solishga sabab bo‘ladi.

Xuddi shunday huquqbuzarlik ma’muriy jazo qo‘llanilganidan keyin bir yil ichida takroran sodir etilsa:

— fuqarolarga 10 baravardan 15 baravargacha;

— mansabdor shaxslarga 15 baravardan 20 baravargacha bazaviy hisoblash miqdorida jarima yoki 15 sutkagacha ma’muriy qamoq qo‘llanilishi mumkin.

Bazaviy hisoblash miqdori — jarima, yig‘im va boshqa to‘lovlarni hisoblashda qo‘llaniladigan qonunchilikda belgilangan miqdor.

Takroran sodir etish — shaxsga xuddi shunday huquqbuzarlik uchun ma’muriy jazo qo‘llanilganidan keyin bir yil ichida huquqbuzarlikni yana sodir etish.

Boshqa taqiqlarni buzganlik uchun javobgarlik

«Pedagogning maqomi to‘g‘risida»gi Qonunda pedagogni kasbiga aloqador bo‘lmagan ishlarga jalb qilish, ortiqcha hisobot talab etish yoki tovar va xizmatlarni sotib olishga majburlash ham taqiqlangan.

Biroq har bir harakat uchun javobgarlik uning xususiyatiga qarab mehnat, ma’muriy yoki boshqa qonunchilik hujjatlari asosida alohida belgilanadi. Shuning uchun Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 197⁵-moddasidagi jarima miqdorlarini barcha taqiqlangan harakatlarga bir xil tatbiq etish mumkin emas.

Pedagog qaerga murojaat qilishi mumkin

Pedagog o‘z huquqlari buzilgan deb hisoblasa:

— ta’lim tashkiloti rahbariga yoki yuqori turuvchi ta’lim organiga;

— kasaba uyushmasi yoki xodimlar vakillik organiga;

— mehnat huquqlari buzilganda mehnat inspektsiyasiga;

— huquqbuzarlik alomatlari mavjud bo‘lganda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga;

— o‘z huquqlari, sha’ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro‘sini himoya qilish uchun sudga murojaat qilishi mumkin.

Murojaatda voqea sanasi, joyi, ishtirok etgan shaxslar, talab yoki topshiriq mazmuni va mavjud dalillarni ko‘rsatish maqsadga muvofiq.