Intellektual mulkka bo‘lgan mutlaq huquqlarni qanday himoya qilish mumkin?

Huquq buzilganda nimani talab qilish mumkin?

Intellektual mulkka oid mutlaq huquq buzilganda huquq egasi fuqarolik huquqlarini himoya qilishning umumiy usullaridan foydalanishi mumkin.

Jumladan:

huquqni tan olish;
huquq buzilishidan oldingi holatni tiklash;
huquqni buzayotgan yoki uni buzish xavfini tug‘dirayotgan harakatlarni to‘xtatish;
bitimni haqiqiy emas deb topish va uning oqibatlarini qo‘llash;
burchni aslicha bajarishga majbur qilish;
zararni qoplash;
neustoyka undirish;
ma’naviy ziyonni qoplash;
huquqiy munosabatni o‘zgartirish yoki bekor qilish kabi talablar qo‘yilishi mumkin.

Qaysi himoya usuli qo‘llanishi huquq buzilishining turi va tegishli intellektual mulk ob’ektiga oid maxsus qonunlarga bog‘liq.

Kontrafakt mahsulotni olib qo‘yish mumkinmi?

Fuqarolik kodeksi mutlaq huquqlarni himoya qilishning maxsus usullarini ham belgilaydi.

Xususan, mutlaq huquqlar buzilgan moddiy ob’ektlar hamda huquqbuzarlik natijasida yaratilgan moddiy ob’ektlarni olib qo‘yish mumkin.

Bu chora, masalan, huquqni buzuvchi nusxalar yoki boshqa moddiy mahsulotlarga nisbatan tegishli qonunchilik asosida qo‘llanishi mumkin.

Huquqbuzarlik haqida ma’lumotni e’lon qilishni talab qilish mumkinmi?

Ha. Mutlaq huquqni himoya qilish usullaridan biri — sodir etilgan huquqbuzarlik haqidagi ma’lumotni majburiy ravishda e’lon qilish va unda buzilgan huquq kimga tegishli ekanini ko‘rsatishdir.

Bu huquq egasining obro‘si va uning huquqi haqidagi to‘g‘ri ma’lumotni tiklashga xizmat qilishi mumkin.

Boshqa shaxs ob’ektdan ruxsatsiz foydalansa nima qilish kerak?

Avvalo huquq egaligini va huquqbuzarlikni tasdiqlovchi dalillarni saqlab qolish muhim.

Amalda bu:

muhofaza hujjati yoki davlat reestri ma’lumotlari;
shartnoma;
asar yoki boshqa ob’ektning yaratilganini tasdiqlovchi materiallar;
huquqbuzarlik aks etgan foto, video, veb-sahifa yoki boshqa elektron dalillar;
sotuv, reklama yoki tarqatish holatlariga oid hujjatlar bo‘lishi mumkin.

Keyin huquqbuzarlikni to‘xtatish va tegishli zararni qoplash bo‘yicha talab bildirish, zarur holda esa huquqni himoya qilish uchun vakolatli organ yoki sudga murojaat qilish mumkin. Fuqarolik kodeksi mutlaq huquqlarni sud orqali va boshqa qonuniy usullar bilan himoya qilish imkonini beradi.

Shartnoma buzilishi ham intellektual mulk huquqining buzilishi hisoblanadimi?

Agar intellektual faoliyat natijasini yaratish yoki undan foydalanish to‘g‘risidagi shartnoma buzilsa, Fuqarolik kodeksining majburiyatlarni buzganlik uchun javobgarlik to‘g‘risidagi umumiy qoidalari qo‘llanadi.

Masalan, litsenziat shartnomada belgilangan hudud, muddat yoki foydalanish doirasidan chiqib ketsa, shartnoma va tegishli intellektual mulk qoidalari asosida huquqiy himoya masalasi qo‘yilishi mumkin.

O‘z huquqini mustaqil himoya qilish mumkinmi?

Fuqarolik huquqlarini shaxsning o‘zi himoya qilishiga ham yo‘l qo‘yiladi. Biroq bunday choralar huquqbuzarlikka mutanosib bo‘lishi va uning oldini olish uchun zarur harakatlar doirasidan chiqmasligi kerak.

Shu sababli huquq egasi qonunga xilof «jazolash» choralarini mustaqil qo‘llamasdan, qonunda belgilangan huquqiy vositalardan foydalanishi lozim.

Eslatma: intellektual mulk huquqi buzilganda dalillarni imkon qadar erta saqlab qolish muhim. Internetdagi material bo‘lsa, sahifa manzili, sana, skrinshot va boshqa elektron dalillar keyingi huquqiy himoyada ahamiyatli bo‘lishi mumkin.