
Aliment O‘zbekiston Respublikasi hududida ham, uning tashqarisida ham aliment to‘lashi shart bo‘lgan shaxs tomonidan pul yoki natura shaklida olingan barcha turdagi daromadlardan ushlab qolinadi. Bu qoida ish haqi bilan cheklanmaydi va qonunchilik bo‘yicha aliment undirilishi mumkin bo‘lgan boshqa daromadlarga ham tatbiq etiladi.
Chet el valyutasida olingan daromadlar aliment undiriladigan kunda amalda bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining rasmiy kursi bo‘yicha so‘mda hisoblanadi.
Daromadning chet elda yoki chet el valyutasida olinishi aliment majburiyatidan ozod qilmaydi. Bunday daromad ham alimentni hisoblashda inobatga olinadi.
Sud aliment miqdorini qonunda nazarda tutilgan holatlarda kamaytirishi mumkin. Jumladan:
Ushbu holatlar mavjudligining o‘zi aliment miqdorini avtomatik ravishda o‘zgartirmaydi. Aliment sud hujjati asosida undirilayotgan bo‘lsa, uning belgilangan miqdorini kamaytirish ham sud tartibida hal qilinadi.
Voyaga etmagan bola davlat yoki nodavlat muassasasining to‘liq ta’minotida bo‘lsa, sud aliment to‘layotgan ota yoki onaning moddiy ahvolini hisobga olib, to‘lanayotgan aliment miqdorini kamaytirishi yoki uni aliment to‘lashdan ozod qilishi mumkin.
Bunda ham aliment to‘lash majburiyati o‘z-o‘zidan bekor bo‘lmaydi. Tegishli masala sud tomonidan ishning holatlari va taraflarning moddiy ahvoli hisobga olingan holda hal etiladi.
Aliment miqdorini kamaytirish yoki aliment to‘lashdan ozod qilish uchun asos bo‘lgan holatlar keyinchalik tugasa, manfaatdor taraf alimentni qonunda belgilangan miqdorda undirishni talab qilib sudga murojaat qilish huquqiga ega.
Aliment miqdorini kamaytirish yoki to‘lashdan ozod qilish doimiy va o‘zgarmas holat emas. Bunga asos bo‘lgan vaziyat o‘zgarsa, aliment miqdori ham sud tartibida qayta ko‘rib chiqilishi mumkin.