Transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilish qo‘llaniladigan huquqbuzarliklar

Maxsus huquqdan mahrum qilish tartibi

Transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilish ma’muriy jazoning asosiy yoki qo‘shimcha turi sifatida qo‘llanilishi mumkin. Bu jazoni jinoyat ishlari bo‘yicha tuman yoki shahar sudi tayinlaydi.

Umumiy qoida bo‘yicha mahrum qilish muddati 15 kundan kam va 3 yildan ortiq bo‘lishi mumkin emas. Jarima ballari bo‘yicha alohida qoida qo‘llaniladi.

2026-yil 21-avgust holatida BHM — 412 000 so‘m. 2026-yil 1 sentyabrdan BHM 440 000 so‘m bo‘ladi.

Huquqdan mahrum qilish nazarda tutilgan holatlar

Yo‘l bezoriligi — 128¹⁰-modda. Namoyishkorona drift, boshqa transport harakatiga qasddan to‘sqinlik qilish va xavfli harakatlar uchun 1 yildan 2 yilgacha mahrum qilish hamda 25 BHM jarima belgilangan. Jarima hozir 10 300 000 so‘m, 2026-yil 1 sentyabrdan 11 000 000 so‘m.
Mast holda transport boshqarish — 131-modda. Haydovchi 3 yilga huquqdan mahrum qilinib, 40 BHM jarimaga tortiladi. Jarima hozir 16 480 000 so‘m, 2026-yil 1 sentyabrdan 17 600 000 so‘m.
Engil tan jarohati yoki ancha miqdorda zarar etkazish — 133-modda. 5–7 BHM jarima yoki 1 yildan 3 yilgacha huquqdan mahrum qilish qo‘llanilishi mumkin. Ancha miqdordagi zarar — 5 BHMdan ortiq, ya’ni hozir 2 060 000 so‘mdan ortiq, 2026-yil 1 sentyabrdan 2 200 000 so‘mdan ortiq zarardir.
Transport vositasi yoki boshqa mol-mulkni shikastlash — 134-modda. 2–4 BHM jarima yoki 6 oydan 1 yilgacha huquqdan mahrum qilish belgilangan. Jarima hozir 824 000–1 648 000 so‘m, 2026-yil 1 sentyabrdan 880 000–1 760 000 so‘m.
Mastlikni aniqlash tekshiruvidan bo‘yin tovlash — 136-modda. Haydovchi 3 yilga huquqdan mahrum qilinib, 30 BHM jarimaga tortiladi. Jarima hozir 12 360 000 so‘m, 2026-yil 1 sentyabrdan 13 200 000 so‘m.
Oqibati og‘ir bo‘lgan YTH joyidan ketib qolish — 137-moddaning ikkinchi qismi. Engil tan jarohati yoki ancha miqdorda moddiy zarar keltirgan YTH joyini tark etish uchun 30 BHM jarima, 3 yilga huquqdan mahrum qilish yoki 15 sutkagacha ma’muriy qamoq qo‘llanilishi mumkin. Oqibat keltirib chiqarmagan holda YTH joyidan ketish uchun 15 BHM jarima belgilangan, ammo huquqdan mahrum qilish nazarda tutilmagan.
Transport vositasini bila turib mast shaxsga topshirish — 140-moddaning ikkinchi qismi. Transport vositasining egasi yoki undan foydalanish huquqiga ega shaxs 2 yildan 3 yilgacha huquqdan mahrum qilinib, 30 BHM jarimaga tortiladi.
Jarima ballarining belgilangan miqdordan oshishi — 34¹-modda. Bir yil davomida hisoblangan jarima ballari 12 balldan oshsa, haydovchi kamida 6 oyga transport boshqarish huquqidan mahrum qilinadi. Jazoni sud tayinlaydi.

YTH joyidan ketib qolishning har qanday holati avtomatik ravishda 3 yilga huquqdan mahrum qilishga olib kelmaydi. Bunday jazo faqat YTH engil tan jarohati yoki ancha miqdorda moddiy zarar keltirgan holatdagi muqobil jazolardan biri hisoblanadi.

Jazoni ijro etish va muddatni hisoblash

Huquqdan mahrum qilish to‘g‘risidagi qaror haydovchilik guvohnomasini olib qo‘yish orqali ijro etiladi. Shaxs qaror chiqarilgan kundan boshlab huquqdan mahrum qilingan hisoblanadi.

Agar haydovchi guvohnomani topshirishdan bosh tortsa, muddat guvohnoma amalda olib qo‘yilgan kundan hisoblanadi. Muddatning kamida yarmi o‘tgan, sud tayinlagan jarima to‘langan va shaxs namunali xulq-atvor ko‘rsatgan holda korxona, muassasa yoki tashkilot ma’muriyati sudga muddatni qisqartirish haqida iltimosnoma kiritishi mumkin.