Jinoyat ishlarida yarashuv institutini qo‘llash tartibi

Jinoyat ishlarda yarashuv amaliyotini qo‘llash tartibi

Yarashuvni qo‘llash shartlari

Yarashuv instituti jinoyat sodir etgan shaxsni sudlanganlikka olib kelmasdan jinoiy javobgarlikdan ozod qilish imkonini beradi.

Buning uchun shaxs:

Jinoyat kodeksining 66¹-moddasida ko‘rsatilgan jinoyatlardan birini sodir etgan bo‘lishi;
o‘z aybiga iqror bo‘lishi;
jabrlanuvchi yoki fuqaroviy da’vogar bilan yarashishi;
etkazilgan zararni bartaraf etishi kerak.

Yarashuv qo‘llanadigan jinoyatlar ro‘yxati tugal hisoblanadi. Jinoyat kodeksining 66¹-moddasida nazarda tutilmagan jinoyat bo‘yicha taraflarning o‘zaro kelishganligi ishni yarashuv asosida tugatish uchun etarli emas.

Agar ishda bir nechta jabrlanuvchi bo‘lsa, yarashuv to‘g‘risidagi ish yuritish barcha jabrlanuvchilar bilan yarashilgandagina amalga oshiriladi.

Muhim: jabrlanuvchining kechirishi yoki da’vosi yo‘qligini bildirishi etarli emas. Aybga iqror bo‘lish va etkazilgan zararni bartaraf etish shartlari ham bajarilishi kerak.

Yarashuv to‘g‘risidagi ariza

Yarashuv to‘g‘risidagi ariza jabrlanuvchi, fuqaroviy da’vogar yoki ularning qonuniy vakili tomonidan:

surishtiruv;
dastlabki tergov;
sud muhokamasining istalgan bosqichida, ammo sud qaror qabul qilish uchun alohida xonaga kirguniga qadar berilishi mumkin.

Ariza yozma shaklda beriladi. Unda:

etkazilgan zarar bartaraf etilganligi yoki jabrlanuvchi zararni undirishdan voz kechganligi;
taraflar ixtiyoriy yarashganligi;
jinoyat ishini yarashuv munosabati bilan tugatish haqidagi iltimos ko‘rsatiladi.

Jabrlanuvchi sud maslahatxonaga kirguniga qadar yarashuvdan voz kechish huquqiga ega.

Ishni sudga yuborish

Surishtiruvchi, tergovchi yoki prokuror yarashuv to‘g‘risidagi arizani olgach, gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchining roziligi bilan ishni etti sutkadan kechiktirmay sudga yuborish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.

Agar ariza ish birinchi instantsiya sudida ko‘rilayotganda berilsa, sud uni darhol ko‘rib chiqishga kirishadi.

Sud muhokamasi

Yarashuv to‘g‘risidagi ish sudga kelib tushganidan keyin sud muhokamasi o‘n sutkadan kechiktirmay o‘tkaziladi.

Sud majlisida gumon qilinuvchi, ayblanuvchi yoki sudlanuvchi, jabrlanuvchi yoki fuqaroviy da’vogar, ularning qonuniy vakillari, himoyachi va prokuror ishtirok etadi.

Sud:

yarashuvning ixtiyoriyligini;
aybga iqror bo‘lish holatini;
qilmish oqibatlari anglanganligini;
zarar bartaraf etilganligini;
taraflarga tazyiq o‘tkazilmaganligini;
barcha taraflarning roziligini tekshiradi.

Shartlar bajarilgan bo‘lsa, sud shaxsni jinoiy javobgarlikdan ozod qilish va jinoyat ishini tugatish haqida ajrim chiqaradi.

Muhim: yarashuv asosida ish tugatilishi oqlov hukmi hisoblanmaydi. Ish ayblilik masalasi bo‘yicha hukm chiqarmasdan, qonundagi maxsus asosga ko‘ra tugatiladi.

Tartib O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi va O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksi bilan belgilanadi.

Maqola foydali bo‘ldimi?

Bo‘limlar