Hodisadan keyin darhol

YTHga daxldor haydovchi:

• transport vositasini darhol to‘xtatishi;
• avariya ishoralarini yoqishi;
• avariya sababli to‘xtash belgisini o‘rnatishi;
• avtomobilь va hodisaga daxldor buyumlarni joyidan qo‘zg‘atmasligi;
• hodisa joyi, avtomobillarning joylashuvi, davlat raqamlari, yo‘l izlari va barcha shikastlarni foto yoki videoga olishi;
• guvohlarning ism-familiyasi va aloqa ma’lumotlarini yozib olishi kerak.

Agar avtomobillar harakatga to‘sqinlik qilsa, ularning joylashuvi, izlar va buyumlar oldindan guvohlar ishtirokida hamda foto yoki video orqali qayd etiladi. Shundan keyingina qatnov qismi bo‘shatilishi mumkin.

Umumiy rasmiylashtirish tartibi

Agar evroprotokol shartlaridan birortasi bajarilmasa:

• hodisa haqida 102 orqali ichki ishlar organiga xabar beriladi;
• YHXX yoki ichki ishlar organi xodimi kelguniga qadar hodisa joyida kutiladi;
• sug‘urtalovchiga imkoni boricha darhol xabar beriladi;
• hodisa belgilangan tartibda sxema, bayonnoma, tushuntirishlar va boshqa materiallar bilan rasmiylashtiriladi.

Hujjatlarni imzolashdan oldin sxema, avtomobillarning joylashuvi va barcha tashqi hamda ehtimoliy yashirin shikastlar to‘g‘ri qayd etilganini tekshirish kerak.

Evroprotokol qachon qo‘llanadi

Ichki ishlar organi xodimisiz YTH to‘g‘risidagi xabarnoma tuzish uchun quyidagi shartlarning barchasi bir vaqtda mavjud bo‘lishi kerak:

• hech kimga, jumladan engil tan jarohati ham etkazilmagan;
• piyoda ishtirok etmagan;
• faqat ikkita transport vositasi to‘qnashgan;
• faqat shu ikki transport vositasi shikastlangan;
• haydovchilardan biri o‘z aybiga to‘liq iqror;
• har ikki transport egasining fuqarolik javobgarligi hodisadan oldin sug‘urtalangan;
• haydovchilarda amal qiluvchi haydovchilik guvohnomasi, ro‘yxatdan o‘tkazish hujjati va zarur bo‘lsa ishonchnoma hamda yo‘l varaqasi mavjud;
• haydovchilar mast emas;
• hodisa holatlari va avtomobillarning shikastlangan qismlari yuzasidan kelishmovchilik yo‘q.

Muhim: ushbu shartlardan bittasi mavjud bo‘lmasa, evroprotokol tuzmasdan 102 ga xabar berish kerak.

Evroprotokolni rasmiylashtirish

Haydovchilar hodisa joyida darhol YTH to‘g‘risidagi xabarnomani ikki nusxada tuzadi.

Quyidagilar qayd etiladi:

• to‘qnashuv joyi va avtomobillarning dastlabki holati;
• transport vositalari va davlat raqamlari;
• barcha shikastlangan qismlar;
• hodisa sxemasi;
• aybni to‘liq tan olgan haydovchining bayonoti;
• har ikki haydovchining imzosi.

Xabarnoma tuzilgan vaqtdan boshlab 4 soat ichida har ikki haydovchi mastlik holatini aniqlash bo‘yicha tibbiy tekshiruvdan o‘tishi kerak.

Xabarnoma va unga ilova qilinadigan materiallar sug‘urtalovchiga 3 ish kuni ichida yuboriladi. Uni sug‘urtalovchining mobilь ilovasi orqali elektron shaklda yuborish mumkin.

2026-yildan jabrlanuvchi o‘z sug‘urtalovchisiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri murojaat qilish yoki aybdor tarafning sug‘urtalovchisiga tovon to‘lash haqida ariza berishni tanlashi mumkin.

Avtomobilni ta’mirlash

Sug‘urtalovchi ko‘rik yoki ekspertiza o‘tkazishi mumkin. Uning so‘rovi olinsa, transport vositasi 3 ish kuni ichida taqdim etiladi.

Sug‘urtalovchining yozma roziligisiz yoki tovon to‘lash yoxud rad etish haqida qaror qabul qilingunga qadar avtomobilni ta’mirlash yoki utilizatsiya qilish mumkin emas.

Sug‘urtalovchi shikastlangan mol-mulkni murojaatdan keyin, qoida tariqasida, 5 ish kuni ichida ko‘rikdan o‘tkazishi kerak.

Sug‘urta tovoni

Sug‘urtalovchi ariza va zarur hujjatlar olinganidan keyin 15 kundan kechikmay tovon to‘lash yoki rad etish haqida qaror qabul qilishi kerak.

To‘lov haqida qaror qabul qilinsa, tovon 5 ish kunidan kechikmay to‘lanadi.

Aybdor transportning sug‘urtasi bo‘lmasa yoki zarar etkazgan transport egasi noma’lum bo‘lsa, qonunda nazarda tutilgan hollarda To‘lovlarni kafolatlash jamg‘armasiga kompensatsiya uchun murojaat qilish mumkin.

Haydovchining majburiyatlari Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12 apreldagi 172-son qarori bilan tasdiqlangan Yo‘l harakati qoidalari, evroprotokol va sug‘urta tovoni tartibi esa «Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish to‘g‘risida»gi Qonun bilan belgilangan.