Haqorat va uning uchun javobgarlik

Haqorat nima

Haqorat — shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini qasddan kamsitish.

Jinoiy javobgarlik nuqtai nazaridan Jinoyat kodeksi haqoratni shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini beodob shaklda qasddan kamsitish sifatida belgilaydi.

Ma’muriy javobgarlik

Haqorat uchun 20 BHMdan 40 BHMgacha jarima belgilangan.

Ma’muriy javobgarlik doirasida shaxs:

— o‘z aybini tan olsa;

— jabrlanuvchi bilan yarashsa;

— etkazilgan zararni bartaraf etsa, qonunda belgilangan tartibda ma’muriy javobgarlikdan ozod qilinishi mumkin. Bu imkoniyat haqoratga ham tatbiq etiladi.

Takroran sodir etilsa

Agar xuddi shunday haqorat uchun shaxs avval ma’muriy jazoga tortilgan bo‘lib, yana haqorat qilsa, jinoiy javobgarlik yuzaga kelishi mumkin.

Bunday holatda:

— 200 BHMgacha jarima;

— 240 soatgacha majburiy jamoat ishlari;

— yoki 1 yilgacha axloq tuzatish ishlari nazarda tutilgan.

Internetda haqorat qilish

Haqorat:

— bosma yoki boshqa usulda ko‘paytirilgan shaklda;

— OAVda;

— telekommunikatsiya tarmoqlarida;

— butunjahon Internet tarmog‘ida joylashtirilsa, Jinoyat kodeksining alohida qismi qo‘llanadi.

Bunday qilmish uchun:

— 200 BHMdan 400 BHMgacha jarima;

— 240–300 soat majburiy jamoat ishlari;

— yoki 1–2 yil axloq tuzatish ishlari belgilanishi mumkin.

Eslatma: Internetda haqorat uchun Jinoyat kodeksidagi ushbu tarkibni qo‘llashda avval ma’muriy jazoga tortilgan bo‘lish sharti ko‘rsatilmagan. Shuning uchun ijtimoiy tarmoqdagi birinchi holat ham vaziyatga qarab jinoiy-huquqiy baholanishi mumkin.

Og‘irlashtirilgan haqorat

Haqorat:

— jabrlanuvchining xizmat yoki fuqarolik burchini bajarishi munosabati bilan;

— xavfli retsidivist;

— yoki avval tuhmat uchun sudlangan shaxs tomonidan sodir etilsa,

400–600 BHM jarima, 2–3 yil axloq tuzatish ishlari yoki 1 yilgacha ozodlikni cheklash bilan jazolanishi mumkin.

Jabrlanuvchi nima qilishi kerak

Jinoyat kodeksining haqoratga oid birinchi va ikkinchi qismlari bo‘yicha jinoyat ishi, qoida tariqasida, jabrlanuvchining aybdorni javobgarlikka tortishni so‘rab bergan shikoyati asosida qo‘zg‘atiladi. Istisno hollarda jabrlanuvchi ojizligi, ayblanuvchiga qaramligi yoki boshqa sabab tufayli o‘z huquqini himoya qila olmasa, prokuror shikoyatsiz ham ish qo‘zg‘atishi mumkin.

Internetda haqorat qilinganda:

— skrinshot;

— akkaunt nomi;

— post yoki xabar havolasi;

— sana va vaqt;

— audio-video yozuv kabi dalillarni saqlab qolish maqsadga muvofiq.

Normativ hujjatlar

Maqola foydali bo‘ldimi?

Bo‘limlar