Pora olish nima

Pora olish — davlat organi, davlat ishtirokidagi tashkilot yoki fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organi mansabdor shaxsining o‘z xizmat mavqeidan foydalanib muayyan harakatni bajarishi yoki bajarmasligi evaziga shaxsan yoki vositachi orqali qonunga xilof ravishda moddiy qimmatlik olishi yoxud mulkiy manfaatdor bo‘lishidir.

Pora faqat naqd pul shaklida bo‘lishi shart emas. Qonun moddiy qimmatliklar va mulkiy manfaatni ham qamrab oladi.

Oddiy pora olish uchun javobgarlik

Pora olishning asosiy tarkibi uchun:

— 50 BHMdan 100 BHMgacha jarima;

— muayyan huquqdan mahrum etilgan holda 2 yildan 5 yilgacha ozodlikni cheklash;

— yoki 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish nazarda tutilgan.

Qachon jazo og‘irlashadi

Pora olish:

— takroran;

— xavfli retsidivist yoki avval pora berish yoki vositachilik jinoyatini sodir etgan shaxs tomonidan;

— ko‘p miqdorda;

— pora so‘rab tovlamachilik qilish yo‘li bilan;

— bir guruh mansabdor shaxslar tomonidan oldindan til biriktirib sodir etilsa, 5 yildan 10 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.

Pora:

— juda ko‘p miqdorda;

— uyushgan guruh manfaatlarini ko‘zlab olinsa, 10 yildan 15 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish belgilanadi.

Amaldagi jinoyat qonunchiligida ko‘p miqdor pora 300–500 BHM, juda ko‘p miqdor esa 500 BHM va undan ortiq miqdor bilan bog‘liq. Advice.uzning mavjud materialidan ham shu chegaralar keltirilgan.

Pora berish

Pora berish — mansabdor shaxsga uning xizmat mavqeidan foydalanib pora beruvchining manfaatida harakat qilishi yoki harakat qilmasligi evaziga bevosita yoki vositachi orqali moddiy qimmatlik berish yoxud mulkiy manfaatdor etishdir.

Oddiy pora berish uchun:

— 50 BHMdan 100 BHMgacha jarima;

— 2 yildan 5 yilgacha ozodlikni cheklash;

— yoki 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish belgilanishi mumkin.

Takroran yoki ko‘p miqdorda pora berilsa — 5 yildan 10 yilgacha, juda ko‘p miqdorda yoki uyushgan guruh manfaatida berilsa — 10 yildan 15 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish nazarda tutilgan.

Pora talab qilingan shaxs javobgarlikdan ozod bo‘lishi mumkinmi

Ha, lekin qonundagi shartlarning barchasi bajarilishi kerak.

Agar shaxsga nisbatan pora so‘rab tovlamachilik qilingan bo‘lsa va u:

— jinoiy harakat sodir etilganidan keyin 30 sutka ichida o‘z ixtiyori bilan xabar bersa;

— chin ko‘ngildan pushaymon bo‘lsa;

— jinoyatni ochishda faol yordam bersa, pora berganlik uchun javobgarlikdan ozod qilinadi.

Eslatma: faqat «keyin o‘zim xabar berdim» degan holatning o‘zi etarli emas. Pora beruvchini ushbu asosda ozod qilish uchun pora so‘rab tovlamachilik qilingan bo‘lishi, 30 sutka ichida ixtiyoriy xabar berish, chin ko‘ngildan pushaymonlik va faol yordam shartlari birgalikda mavjud bo‘lishi lozim.

Pora olish-berishda vositachilik

Vositachilik — pora olish yoki berish haqida kelishuvga erishishga qaratilgan faoliyat, shuningdek manfaatdor shaxslar topshirig‘i bo‘yicha porani bevosita etkazib berishdir.

Oddiy vositachilik uchun:

— 50–100 BHM jarima;

— 2–5 yil ozodlikni cheklash;

— yoki 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish nazarda tutilgan.

Og‘irlashtirilgan holatlarda jazo 5–10 yil, haq evaziga, juda ko‘p miqdorda yoki uyushgan guruh manfaatida vositachilik qilinganda 10–15 yil ozodlikdan mahrum qilishgacha etadi.

Vositachi jinoyat sodir etilganidan keyin 30 sutka ichida o‘z ixtiyori bilan xabar berib, chin ko‘ngildan pushaymon bo‘lsa va jinoyatni ochishda faol yordam bersa, javobgarlikdan ozod qilinishi mumkin.

Har qanday sovg‘a pora hisoblanadimi

Yo‘q. Lekin davlat fuqarolik xizmatchisiga uning xizmat vakolatini muayyan shaxs manfaatida bajarishi yoki bajarmasligi evaziga sovg‘a yoki mulkiy manfaat berish qonuniy «sovg‘a» sifatida baholanmaydi. Amaldagi davlat xizmati qoidalarida xizmat vakolatini bajarish yoki bajarmaslik evaziga jismoniy va yuridik shaxslardan sovg‘a qabul qilish taqiqlangan.

Xizmat safari, xalqaro va boshqa rasmiy tadbirlarda olingan sovg‘alar esa alohida belgilangan tartibda tartibga solinadi.