Huquqiy axborot - hammaga, har doim, hamma joyda!

  • 612 marta o'qildi

O‘zbekiston Respublikasining Oliy Majlisi oliy davlat vakillik organi bo‘lib, qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiradi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi ikki palatadan — Qonunchilik palatasi (quyi palata) va Senatdan (yuqori palata) iborat.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi va Senati vakolat muddati — 5 yil.

  • Qonunchilik palatasi deputatlari va mahalliy Kengashlar deputatlari saylovlari umumiydir.
  • O‘zbekiston Respublikasining 18 yoshga to‘lgan fuqarolari saylash huquqiga egadirlar.
  • Fuqarolar jinsi, irqiy va milliy mansubligi, tili, dinga munosabati, ijtimoiy kelib chiqishi, e’tiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqei, ma’lumoti, mashg‘ulotining turi va xususiyatidan qat’i nazar, teng saylov huquqiga egadir.

Teng saylov huquqi
  • Saylovda ishtirok etuvchi har bir fuqaro bir ovozga ega bo‘ladi.
  • Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar, shuningdek sud hukmi bilan ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan shaxslar saylanishi mumkin emas.
  • Sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolar, shuningdek og‘ir va o‘ta og‘ir jinoyatlar sodir etganligi uchun sudning hukmi bilan ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan shaxslar saylovda ishtirok etmaydi.

  • Qonunchilik palatasi deputatlari saylovini o‘tkazish uchun 150 ta hududiy saylov okrugi tuziladi. Har bir saylov okrugidan bitta deputat saylanadi.

Qonunchilik palatasi deputatlari saylovini o‘tkazish bo‘yicha saylov okruglari Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining taqdimnomasiga binoan Markaziy saylov komissiyasi tomonidan tuziladi.

  • Qonunchilik palatasi deputatlari saylovini o‘tkazish bo‘yicha saylov okruglarining chegaralari Qoraqalpog‘iston Respublikasining, viloyatlarning va Toshkent shahrining ma’muriy-hududiy tuzilishi inobatga olingan holda, qoida tariqasida, O‘zbekiston Respublikasining butun hududida saylovchilar soni teng holda belgilanadi.

Mahalliy Kengashlarga saylov o‘tkazish uchun quyidagi saylov okruglari tuziladi
  • xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga saylov o‘tkazish uchun — 60 tadan ko‘p bo‘lmagan saylov okrugi;
  • xalq deputatlari tuman va shahar Kengashlariga saylov o‘tkazish uchun — 30 tadan ko‘p bo‘lmagan saylov okrugi. Har bir saylov okrugidan bitta deputat saylanadi.

Belgilangan normalar doirasida mahalliy Kengashlarga saylov o‘tkazish uchun saylov okruglari soni tegishli mahalliy Kengash tomonidan aholi, saylovchilar soni, hudud va boshqa mahalliy sharoitlardan kelib chiqqan holda belgilanadi.

Saylov okruglarining ro‘yxatlari ularning chegaralari, saylovchilar soni va okrug saylov komissiyalarining joylashgan eri ko‘rsatilgan holda saylovdan kamida 75 kun oldin tegishli saylov komissiyasi tomonidan e’lon qilinadi.

  • Deputatlikka nomzodlar ko‘rsatish huquqi.
  • Senat a’zolarining saylovi Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, mahalliy Kengashlar deputatlari saylanganidan keyin 1 oydan kechiktirmay o‘tkaziladi.

Ovoz berish natijalariga ko‘ra boshqa nomzodlarga nisbatan ko‘proq ovoz olgan Senat a’zoligiga nomzodlar, basharti qo‘shma majlisda hozir bo‘lgan mahalliy Kengashlar deputatlarining 50 foizidan ko‘prog‘i ularni yoqlab ovoz bergan bo‘lsa, saylangan deb hisoblanadi.

Hayotiy misol:

Savol: Men Toshkent shahrida yashayman, lekin propiskam Samarqand shahrida. Yaqinda deputatlar saylovi boshlanadi, shu sababli so‘ramoqchi edim: men Toshkent va Samarqand shahrida ovoz bera olamanmi ya’ni 2 ta joyda?

Javob: Saylov kodeksining 5-moddasiga ko‘ra, saylovda ishtirok etuvchi har bir fuqaro bir ovozga ega bo‘ladi. 

Chat