Apellyatsiya shikoyati berish huquqi

Quyidagilar birinchi instantsiya sudining qonuniy kuchga kirmagan hal qiluv qarori ustidan apellyatsiya shikoyati berishga haqli:

• ishda ishtirok etuvchi shaxslar;
• ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquq va majburiyatlari to‘g‘risida sud qaror qabul qilgan shaxslar;
• tadbirkorlik faoliyati bilan bog‘liq nizolar bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik sub’ektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha vakil.

Prokuror qonunda belgilangan hollarda apellyatsiya protesti keltirishi mumkin.

Hal qiluv qarori ustidan to‘liq yoki uning muayyan qismi bo‘yicha shikoyat qilinishi yoxud protest keltirilishi mumkin.

Apellyatsiya shikoyatini ko‘ruvchi sudlar

Tumanlararo ma’muriy sudning hal qiluv qarori ustidan berilgan shikoyatni Qoraqalpog‘iston Respublikasi ma’muriy sudi, tegishli viloyat yoki Toshkent shahar ma’muriy sudi ko‘radi.

Hududiy harbiy sud qarori ustidan berilgan shikoyat O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi tomonidan ko‘rib chiqiladi.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi ma’muriy sudi, viloyatlar va Toshkent shahar ma’muriy sudlari, O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi yoki Oliy sud birinchi instantsiya sifatida qabul qilgan hal qiluv qarori ustidan berilgan shikoyatni Oliy sudning Ma’muriy ishlar bo‘yicha sudlov hay’ati ko‘radi.

Shikoyatni berish tartibi va muddati

Apellyatsiya shikoyati apellyatsiya instantsiyasi sudiga yo‘llanadi, ammo hal qiluv qarorini qabul qilgan sudga beriladi.

Birinchi instantsiya sudi shikoyatni ish materiallari bilan birga u kelib tushgan kundan e’tiboran besh kun ichida apellyatsiya instantsiyasi sudiga yuborishi shart.

Agar qonunda boshqa muddat belgilanmagan bo‘lsa, apellyatsiya shikoyati hal qiluv qarori qabul qilingan kundan e’tiboran bir oy ichida beriladi.

Muhim: Apellyatsiya shikoyati bevosita yuqori turuvchi sudga emas, hal qiluv qarorini qabul qilgan birinchi instantsiya sudi orqali beriladi.

O‘tkazib yuborilgan muddatni tiklash

Bir oylik muddat uzrli sabab bilan o‘tkazib yuborilgan bo‘lsa, shikoyat bilan birga uni tiklash to‘g‘risida asoslantirilgan iltimosnoma berilishi mumkin.

Muddat quyidagi shartlar bir vaqtda mavjud bo‘lsa tiklanishi mumkin:

• iltimosnoma hal qiluv qarori qabul qilingan kundan e’tiboran uch oydan kechiktirmay berilgan bo‘lsa;
• muddatni o‘tkazib yuborish sabablari sud tomonidan uzrli deb topilsa.

Muddat tiklangani shikoyatni ish yuritishga qabul qilish haqidagi ajrimda ko‘rsatiladi. Muddatni tiklash rad etilsa, sud shikoyatni qabul qilishni rad etish haqida ajrim chiqaradi.

Apellyatsiya shikoyatining mazmuni

Shikoyat yozma shaklda beriladi va uni beruvchi shaxs yoki tegishli vakolatga ega vakil tomonidan imzolanadi.

Unda, jumladan:

• shikoyat yo‘llanayotgan sud;
• shikoyat beruvchi shaxs haqidagi ma’lumotlar;
• qarorni qabul qilgan sud, ish raqami va qaror sanasi;
• nizo predmeti;
• shikoyat beruvchining talabi;
• qarorni noto‘g‘ri deb hisoblashning huquqiy va faktik asoslari;
• ilova qilingan hujjatlar ro‘yxati ko‘rsatiladi.

Shikoyatga davlat boji va pochta xarajatlari to‘langanligini, shikoyat nusxalari boshqa ishtirokchilarga yuborilganligini hamda vakilning vakolatini tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinadi.

Ishni ko‘rish doirasi va muddati

Apellyatsiya instantsiyasi sudi birinchi instantsiya sudi hal qiluv qarorining qonuniyligi va asosliligini to‘liq hajmda tekshiradi. Sud yangi dalillarni tekshirishi va yangi faktlarni aniqlashi mumkin.

Biroq birinchi instantsiya sudida bildirilmagan yangi talablar apellyatsiya sudi tomonidan qabul qilinmaydi.

Apellyatsiya shikoyati ish yuritishga qabul qilingan kundan e’tiboran bir oydan oshmagan muddatda ko‘rib chiqiladi. Alohida hollarda bu muddat ishni ko‘rayotgan sudlov hay’ati tomonidan ko‘pi bilan yana bir oyga uzaytirilishi mumkin.

Tegishli tarzda xabardor qilingan ishtirokchilarning sud majlisiga kelmasligi, qonunda belgilangan ayrim holatlardan tashqari, ishni ko‘rib chiqishga to‘sqinlik qilmaydi.

Apellyatsiya sudining vakolatlari

Apellyatsiya instantsiyasi sudi:

• hal qiluv qarorini o‘zgarishsiz qoldirishi;
• qarorni to‘liq yoki qisman bekor qilib, yangi qaror qabul qilishi;
• hal qiluv qarorini o‘zgartirishi;
• qarorni bekor qilib, ish yuritishni tugatishi;
• arizani to‘liq yoki qisman ko‘rmasdan qoldirishi;
• qonunda belgilangan hollarda ishni taalluqliligi bo‘yicha boshqa sudga yuborishi mumkin.

Tartib O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi kodeksi bilan belgilangan.