Nikohdan ajratish to‘g‘risida sudga da’vo arizasi berilganda davlat bojini, qoida tariqasida, da’vogar to‘laydi. «Davlat boji to‘g‘risida»gi Qonunga muvofiq:
Agar nikohdan ajratish talabi bilan birga mol-mulkni bo‘lish talabi ham qo‘yilsa, mulkiy talab uchun da’vo bahosidan kelib chiqqan holda alohida davlat boji hisoblanadi.
Muhim: sud ishni hal qilishda sud xarajatlarini taraflar o‘rtasida taqsimlashi mumkin. Qonunda nazarda tutilgan hollarda shaxs davlat bojini to‘lashdan ozod qilinishi, to‘lov kechiktirilishi yoki bo‘lib-bo‘lib to‘lashga ruxsat berilishi mumkin.
Er-xotinning voyaga etmagan umumiy farzandlari va o‘zaro mulkiy nizosi bo‘lmasa, nikohni o‘zaro rozilik asosida bekor qilish, odatda, FHDYo organi orqali amalga oshiriladi. Qonunchilikda belgilangan alohida holatlarda nikoh bir tomonning arizasi asosida ham FHDYo organida bekor qilinishi mumkin.
Ha. Prokuratura organlari qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi, zo‘ravonlik holatlari bo‘yicha qonuniylik ta’minlanishini tekshiradi hamda asoslar mavjud bo‘lganda prokuror nazorati hujjatlarini qo‘llaydi.
Biroq zo‘ravonlik to‘g‘risidagi xabarni qabul qilish, hodisaga tezkor munosabat bildirish va himoya orderini rasmiylashtirish ichki ishlar organlarining vakolatiga kiradi. Bu tartib «Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida»gi Qonunda belgilangan.
Zo‘ravonlikdan jabrlangan yoki zo‘ravonlik xavfi ostida bo‘lgan shaxs:
Muhim: hayot yoki sog‘liq uchun bevosita xavf mavjud bo‘lsa, birinchi navbatda 102 raqamiga xabar berish va xavfsiz joyga chiqish lozim.
2030-yilga qadar O‘zbekiston Respublikasida gender tenglikka erishish strategiyasining asosiy maqsadi — xotin-qizlar va erkaklarning irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e’tiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeidan qat’i nazar, haqiqiy teng huquqliligini ta’minlash.
Strategiya quyidagi yo‘nalishlarni qamrab oladi:
Ha. Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 15-avgustdagi 447-son qaroriga muvofiq, davlat oliy ta’lim muassasalarining magistratura bosqichida to‘lov-kontrakt asosida tahsil olayotgan xotin-qizlarning bir o‘quv yili uchun to‘liq kontrakt summasi Davlat byudjeti mablag‘lari hisobidan qoplanadi.
Ushbu imtiyoz qaytarish shartisiz beriladi. Biroq u tabaqalashtirilgan, ya’ni belgilangan bazaviy kontraktdan yuqori miqdordagi super-kontrakt to‘lovlariga tatbiq etilmaydi.
Talabgor o‘zi tahsil olayotgan OTM rektori yoki filial direktori nomiga har yili 15-sentabrga qadar ariza taqdim etadi.
Muhim: kontrakt puli talabaning o‘ziga naqd shaklda berilmaydi. Mablag‘ belgilangan tartibda OTMning tegishli hisobvarag‘iga yo‘naltiriladi.