Nikohdan ajratish, qoida tariqasida, quyidagi holatlarda sud tartibida amalga oshiriladi:
Da’vo fuqarolik ishlari bo‘yicha tegishli tumanlararo, tuman yoki shahar sudiga beriladi.
Murojaatga ishning holatiga qarab, jumladan:
Nikohdan ajratish haqidagi da’vo arizasidan 2 BHM miqdorida davlat boji undiriladi. Takroriy nikohni bekor qilish to‘g‘risidagi da’vo bo‘yicha boj 4 BHMni tashkil etadi. Agar bir vaqtning o‘zida mol-mulkni bo‘lish talabi ham qo‘yilsa, bu talab bo‘yicha davlat boji da’vo bahosidan kelib chiqib alohida hisoblanadi.
Agar sud er-xotinning bundan keyin birgalikda yashashi va oilani saqlab qolishi mumkin emasligini aniqlasa, nikohdan ajratish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.
Taraflar o‘rtasida kelishuv bo‘lmasa yoki kelishuv bola manfaatlariga zid bo‘lsa, sud ish doirasida:
Sud oilani saqlab qolish imkoniyati bor deb hisoblasa, ishni keyinga qoldirib, er-xotinga yarashish uchun 6 oygacha muhlat tayinlashi mumkin.
Oilaviy (maishiy) zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxs talab qilsa, sud yarashish uchun muhlat tayinlamaydi.
Shuningdek, er xotinining roziligisiz xotinning homiladorligi vaqtida va bola tug‘ilganidan keyin 1 yil mobaynida nikohdan ajratish to‘g‘risida ish qo‘zg‘atishga haqli emas.
Sudning hal qiluv qarori qonuniy kuchga kirgach, er yoki xotindan biri nikohdan ajratishni FHDYo organida davlat ro‘yxatidan o‘tkazishi kerak.
Arizani FHDYo organiga bevosita yoki YaIDXP orqali berish mumkin. Vakil ham ishonchnoma asosida murojaat qilishi mumkin. Elektron murojaatdan so‘ng sud qarorining asl nusxasi 5 ish kuni ichida taqdim etiladi.
Sud qarori nikohni avtomatik ravishda tugatmaydi. Nikoh FHDYo organida nikohdan ajratish qayd etilgan kundan boshlab tugagan hisoblanadi.