Никоҳдан суд тартибида ажратиш

Қачон никоҳдан ажратиш учун судга мурожаат қилинади?

Никоҳдан ажратиш, қоида тариқасида, қуйидаги ҳолатларда суд тартибида амалга оширилади:

эр-хотиннинг вояга етмаган умумий фарзандлари бўлса;
турмуш ўртоқлардан бири никоҳдан ажратишга рози бўлмаса;
эр ёки хотин ФҲДЁ орқали ажратиш имконияти бўлса ҳам, тегишли ҳаракатларни амалга оширишдан бош тортса;
болалар, умумий мол-мулк ёки турмуш ўртоқни таъминлаш бўйича низо мавжуд бўлса.

Даъво фуқаролик ишлари бўйича тегишли туманлараро, туман ёки шаҳар судига берилади.

Судга қандай ҳужжатлар керак?

Мурожаатга ишнинг ҳолатига қараб, жумладан:

никоҳ тузилганлиги ҳақидаги гувоҳнома;
вояга етмаган болаларнинг туғилганлик ҳақидаги гувоҳномалари;
давлат божи тўланганини тасдиқловчи ҳужжат;
болалар, алимент, мол-мулк ёки бошқа талабларга оид далиллар илова қилинади.

Никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво аризасидан 2 БҲМ миқдорида давлат божи ундирилади. Такрорий никоҳни бекор қилиш тўғрисидаги даъво бўйича бож 4 БҲМни ташкил этади. Агар бир вақтнинг ўзида мол-мулкни бўлиш талаби ҳам қўйилса, бу талаб бўйича давлат божи даъво баҳосидан келиб чиқиб алоҳида ҳисобланади.

Суд қандай масалаларни ҳал қилади?

Агар суд эр-хотиннинг бундан кейин биргаликда яшаши ва оилани сақлаб қолиши мумкин эмаслигини аниқласа, никоҳдан ажратиш тўғрисида қарор қабул қилади.

Тарафлар ўртасида келишув бўлмаса ёки келишув бола манфаатларига зид бўлса, суд иш доирасида:

вояга етмаган бола қайси ота-она билан яшашини;
бола учун алиментни кимдан ва қанча миқдорда ундиришни;
муҳтож меҳнатга лаёқатсиз турмуш ўртоғига таъминот бериш масаласини;
талаб қилинган ҳолда умумий мол-мулкни бўлишни ҳам ҳал қилиши мумкин.

Ярашиш учун қанча муҳлат берилиши мумкин?

Суд оилани сақлаб қолиш имконияти бор деб ҳисобласа, ишни кейинга қолдириб, эр-хотинга ярашиш учун 6 ойгача муҳлат тайинлаши мумкин.

Оилавий (маиший) зўравонликдан жабрланган шахс талаб қилса, суд ярашиш учун муҳлат тайинламайди.

Шунингдек, эр хотинининг розилигисиз хотиннинг ҳомиладорлиги вақтида ва бола туғилганидан кейин 1 йил мобайнида никоҳдан ажратиш тўғрисида иш қўзғатишга ҳақли эмас.

Суд қароридан кейин нима қилиш керак?

Суднинг ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, эр ёки хотиндан бири никоҳдан ажратишни ФҲДЁ органида давлат рўйхатидан ўтказиши керак.

Аризани ФҲДЁ органига бевосита ёки ЯИДХП орқали бериш мумкин. Вакил ҳам ишончнома асосида мурожаат қилиши мумкин. Электрон мурожаатдан сўнг суд қарорининг асл нусхаси 5 иш куни ичида тақдим этилади.

Суд қарори никоҳни автоматик равишда тугатмайди. Никоҳ ФҲДЁ органида никоҳдан ажратиш қайд этилган кундан бошлаб тугаган ҳисобланади.