Renovatsiyada uy-joyni almashtirish va kompensatsiya olish

Renovatsiyaning mazmuni

Renovatsiya eskirgan, avariya holatidagi yoki hududni kompleks rivojlantirishga to‘sqinlik qilayotgan binolar o‘rnida yangi uy-joy va infratuzilma qurishni nazarda tutadi.

Renovatsiyaga kiritilgan uydagi kvartira avtomatik ravishda yangi kvartiraga almashtirilmaydi. Mulkdorga beriladigan kompensatsiya turi, yangi uy-joyning maydoni, joylashuvi, topshirish muddati va vaqtincha yashash xarajatlari yozma shartnoma yoki qonunchilikda belgilangan tartib asosida aniqlanadi.

2026-yilgi kompleks qurilish tartibi

Prezidentning 2026-yil 24-fevraldagi PQ-73-son qarori bilan belgilangan maxsus huquqiy rejimda renovatsiya hududi kompleks qurilish loyihasiga kiritilsa, investitsiya kompaniyasi mulkdorlar bilan muzokara o‘tkazadi.

Kelishuv quyidagilarni nazarda tutishi mumkin:

mavjud ko‘chmas mulkni bozor qiymatida sotib olish;
o‘rniga boshqa teng qiymatli ko‘chmas mulk berish;
shu hududda quriladigan uydan kvartira berish;
taraflar kelishgan boshqa kompensatsiya shakli.

Har bir ob’ekt bo‘yicha huquq egalarining kamida 80 foizidan notarial tasdiqlangan yozma rozilik olinganidan keyin loyiha hujjatlarini ishlab chiqishga buyurtma beriladi.

Kelishuvga erishilmagan mulkdorlar bo‘yicha investitsiya kompaniyasi boshqa mulkdorlar bilan tuzilgan bitimlar asosida shakllangan o‘rtacha bozor narxida kompensatsiya belgilash uchun sudga murojaat qilishi mumkin.

Muhim: uy renovatsiya hududiga kiritilganining o‘zi mulkdorni uy-joyidan avtomatik ravishda mahrum qilmaydi. Kelishuv, kompensatsiya yoki qonuniy kuchga kirgan sud qarori bo‘lmasdan mulkdorni majburiy ko‘chirish mumkin emas.

Jamoat ehtiyoji uchun olib qo‘yishdagi kompensatsiya

Agar er uchastkasi jamoat ehtiyoji uchun olib qo‘yilsa, «Er uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qo‘yish tartib-taomillari to‘g‘risida»gi Qonun qo‘llaniladi.

Kompensatsiya tarkibiga quyidagilar kirishi mumkin:

ko‘chmas mulkning bozor qiymati;
er uchastkasiga bo‘lgan huquqning bozor qiymati;
ko‘chish va vaqtincha uy-joy ijarasi bilan bog‘liq xarajatlar;
ko‘p yillik dov-daraxtlar va qonunda nazarda tutilgan boshqa zararlar.

Ko‘p kvartirali uy joylashgan er olib qo‘yilganda mulkdorga, taraflar kelishuviga ko‘ra, qoida tariqasida avvalgi uyga teng qiymatli va ijtimoiy normadan kam bo‘lmagan kvartira beriladi. Yangi kvartira topshirilgunga qadar vaqtincha turar joy ijarasi tashabbuskor hisobidan ta’minlanadi.

Agar eski mulk qiymati berilayotgan mulkdan yuqori bo‘lsa, farq mulkdorga to‘lanadi. Yangi mulk qiymati yuqori bo‘lsa, mulkdordan farqni qaytarish talab etilmaydi.

Shartnomada tekshirilishi lozim bo‘lgan shartlar

Mulkdor shartnomani imzolashdan oldin quyidagilarni tekshirishi kerak:

kadastr va mulk huquqini tasdiqlovchi ma’lumotlar;
mustaqil baholash hisoboti;
yangi kvartira manzili, maydoni, qavati va ta’mir holati;
qurilish va kvartira topshirishning aniq muddati;
vaqtincha ijara, ko‘chish va kommunal xarajatlarni kim qoplashi;
kechikish uchun penya va shartnomani bekor qilish oqibatlari;
yangi uy-joyni mulkdor nomiga davlat ro‘yxatidan o‘tkazish majburiyati.

Kompensatsiya bo‘yicha nizo hal etilmasdan va qonuniy tartiblar tugallanmasdan ko‘chmas mulkni buzish haqida qaror qabul qilinishiga yo‘l qo‘yilmaydi.