Реновацияда уй-жойни алмаштириш ва компенсация олиш

Реновациянинг мазмуни

Реновация эскирган, авария ҳолатидаги ёки ҳудудни комплекс ривожлантиришга тўсқинлик қилаётган бинолар ўрнида янги уй-жой ва инфратузилма қуришни назарда тутади.

Реновацияга киритилган уйдаги квартира автоматик равишда янги квартирага алмаштирилмайди. Мулкдорга бериладиган компенсация тури, янги уй-жойнинг майдони, жойлашуви, топшириш муддати ва вақтинча яшаш харажатлари ёзма шартнома ёки қонунчиликда белгиланган тартиб асосида аниқланади.

2026 йилги комплекс қурилиш тартиби

Президентнинг 2026 йил 24 февралдаги ПҚ-73-сон қарори билан белгиланган махсус ҳуқуқий режимда реновация ҳудуди комплекс қурилиш лойиҳасига киритилса, инвестиция компанияси мулкдорлар билан музокара ўтказади.

Келишув қуйидагиларни назарда тутиши мумкин:

мавжуд кўчмас мулкни бозор қийматида сотиб олиш;
ўрнига бошқа тенг қийматли кўчмас мулк бериш;
шу ҳудудда қуриладиган уйдан квартира бериш;
тарафлар келишган бошқа компенсация шакли.

Ҳар бир объект бўйича ҳуқуқ эгаларининг камида 80 фоизидан нотариал тасдиқланган ёзма розилик олинганидан кейин лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқишга буюртма берилади.

Келишувга эришилмаган мулкдорлар бўйича инвестиция компанияси бошқа мулкдорлар билан тузилган битимлар асосида шаклланган ўртача бозор нархида компенсация белгилаш учун судга мурожаат қилиши мумкин.

Муҳим: уй реновация ҳудудига киритилганининг ўзи мулкдорни уй-жойидан автоматик равишда маҳрум қилмайди. Келишув, компенсация ёки қонуний кучга кирган суд қарори бўлмасдан мулкдорни мажбурий кўчириш мумкин эмас.

Жамоат эҳтиёжи учун олиб қўйишдаги компенсация

Агар ер участкаси жамоат эҳтиёжи учун олиб қўйилса, «Ер участкаларини компенсация эвазига жамоат эҳтиёжлари учун олиб қўйиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Қонун қўлланилади.

Компенсация таркибига қуйидагилар кириши мумкин:

кўчмас мулкнинг бозор қиймати;
ер участкасига бўлган ҳуқуқнинг бозор қиймати;
кўчиш ва вақтинча уй-жой ижараси билан боғлиқ харажатлар;
кўп йиллик дов-дарахтлар ва қонунда назарда тутилган бошқа зарарлар.

Кўп квартирали уй жойлашган ер олиб қўйилганда мулкдорга, тарафлар келишувига кўра, қоида тариқасида аввалги уйга тенг қийматли ва ижтимоий нормадан кам бўлмаган квартира берилади. Янги квартира топширилгунга қадар вақтинча турар жой ижараси ташаббускор ҳисобидан таъминланади.

Агар эски мулк қиймати берилаётган мулкдан юқори бўлса, фарқ мулкдорга тўланади. Янги мулк қиймати юқори бўлса, мулкдордан фарқни қайтариш талаб этилмайди.

Шартномада текширилиши лозим бўлган шартлар

Мулкдор шартномани имзолашдан олдин қуйидагиларни текшириши керак:

кадастр ва мулк ҳуқуқини тасдиқловчи маълумотлар;
мустақил баҳолаш ҳисоботи;
янги квартира манзили, майдони, қавати ва таъмир ҳолати;
қурилиш ва квартира топширишнинг аниқ муддати;
вақтинча ижара, кўчиш ва коммунал харажатларни ким қоплаши;
кечикиш учун пеня ва шартномани бекор қилиш оқибатлари;
янги уй-жойни мулкдор номига давлат рўйхатидан ўтказиш мажбурияти.

Компенсация бўйича низо ҳал этилмасдан ва қонуний тартиблар тугалланмасдан кўчмас мулкни бузиш ҳақида қарор қабул қилинишига йўл қўйилмайди.