Deputat kim?

Mahalliy Kengash deputati — tegishli viloyat, tuman yoki shahar Kengashiga saylangan hamda saylov komissiyasi tomonidan ro‘yxatga olingan O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi.

Deputat o‘z saylovchilari manfaatlarini ifoda etadi, tegishli hududni rivojlantirish masalalarini hal etishda ishtirok etadi hamda Kengash oldida turgan vazifalarni amalga oshirishga ko‘maklashadi.

Deputatning huquqlari, majburiyatlari va deputatlik faoliyati kafolatlari maxsus Qonun bilan belgilangan.

Deputat qanday huquqlarga ega?

Deputat:

• Kengash sessiyalari va o‘zi a’zo bo‘lgan komissiyalar majlislarida ishtirok etish;
• muhokama qilinayotgan masalalar yuzasidan fikr bildirish va ovoz berish;
• Kengash ko‘rib chiqishi uchun masalalar taklif etish;
• qaror loyihalariga taklif va tuzatishlar kiritish;
• davlat organlari va tashkilotlaridan zarur axborot olish;
• mansabdor shaxslarga deputatlik so‘rovi yuborish;
• saylovchilar bilan uchrashuvlar o‘tkazish va ularning murojaatlarini ko‘rib chiqish;
• Kengash qarorlari hamda hududiy dasturlar ijrosini nazorat qilishda ishtirok etish huquqiga ega.

Deputat o‘z vakolatlarini amalga oshirayotganda qonunda belgilangan kafolatlardan foydalanadi.

Deputatlik so‘rovi nima?

Deputatlik so‘rovi — deputatning davlat organi yoki tashkiloti mansabdor shaxsiga uning vakolatiga kiruvchi masala bo‘yicha asoslantirilgan tushuntirish yoki axborot berish talabi.

Deputatlik so‘rovi yozma yoki qonunchilikda belgilangan boshqa shaklda yuborilishi mumkin.

Mansabdor shaxs so‘rovni olgan kundan e’tiboran 10 kundan kechiktirmay javob berishi kerak.

Sud raislari, prokurorlar, surishtiruv va tergov organlari rahbarlariga yuborilgan deputatlik so‘rovi ularning ish yurituvidagi muayyan ish yoki materialning mazmuniga aralashishga qaratilmasligi kerak.

Deputatning asosiy majburiyatlari

Deputat:

• Kengash va komissiyalar majlislarida shaxsan ishtirok etishi;
• Kengash qarorlari va topshiriqlarini bajarishi;
• deputatlik odob-axloqi qoidalariga rioya qilishi;
• saylovchilar bilan muntazam aloqa o‘rnatishi;
• fuqarolarni qabul qilishi va ularning murojaatlarini ko‘rib chiqishi;
• o‘z faoliyati haqida saylovchilarga axborot berishi;
• manfaatlar to‘qnashuviga yo‘l qo‘ymasligi shart.

Deputat o‘z maqomidan shaxsiy, mulkiy yoki boshqa qonunga xilof manfaatlar uchun foydalanishi mumkin emas.

Deputat saylovchilar bilan qanday ishlaydi?

Deputat o‘z saylov okrugida:

• fuqarolarni qabul qiladi;
• saylovchilar bilan uchrashuvlar o‘tkazadi;
• hududdagi muammolarni o‘rganadi;
• davlat organlari va tashkilotlariga murojaat qiladi;
• ko‘rilgan choralar haqida saylovchilarga ma’lumot beradi.

Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari deputatga qabul va uchrashuvlarni tashkil etish, bino ajratish hamda aholini xabardor qilishda ko‘maklashishi kerak.

Deputatlik vakolatlari qachon tugaydi?

Deputatlik vakolatlari:

• Kengash vakolat muddati tugaganda;
• deputat o‘z vakolatini zimmasidan soqit qilish haqida ariza berganda;
• deputat boshqa doimiy yashash joyiga ko‘chib ketganda;
• uning deputatlik maqomiga mos kelmaydigan lavozim yoki faoliyat yuzaga kelganda;
• sudning qonuniy kuchga kirgan qarori mavjud bo‘lganda;
• deputat chaqirib olinganda;
• fuqarolik tugatilganda;
• deputat vafot etganda;
• qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda

muddatidan oldin tugatilishi mumkin.

Qonunchilikda deputatning Kengash va komissiya majlislarida uzrsiz ravishda muntazam ishtirok etmasligi ham huquqiy oqibatlarga sabab bo‘lishi nazarda tutilgan.

Deputatning daxlsizligi

Deputatni jinoiy javobgarlikka tortish, ushlab turish, qamoqqa olish yoki unga sud tartibida ma’muriy jazo qo‘llash qonunchilikda belgilangan maxsus tartib asosida amalga oshiriladi.

Daxlsizlik deputatni qonunga rioya qilish majburiyatidan ozod qilmaydi.