Mahalliy Kengashlar deputatlari saylovini tashkil etish tartibi

Mahalliy Kengashlarga saylov qanday o‘tkaziladi?

Mahalliy Kengashlar — xalq deputatlari viloyatlar, Toshkent shahar, tuman va shahar Kengashlari.

Mahalliy Kengashlar deputatlari saylovi:

umumiy;
teng;
to‘g‘ridan-to‘g‘ri saylov huquqi asosida;
yashirin ovoz berish yo‘li bilan;
ochiq va oshkora o‘tkaziladi.

Kim ovoz berish huquqiga ega?

Saylov kuniga qadar yoki saylov kuni 18 yoshga to‘lgan O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari ovoz berish huquqiga ega.

Har bir saylovchi bir ovozga ega. Ovoz berish shaxsan amalga oshiriladi.

Saylovchining ovoz berish huquqini to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita cheklashga yo‘l qo‘yilmaydi, qonunda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

Saylov okruglari qanday tuziladi?

Mahalliy Kengashlarga saylov o‘tkazish uchun saylov okruglari tegishli Kengashdagi deputatlik o‘rinlari soniga teng miqdorda tuziladi.

Har bir okrugdan bitta deputat saylanadi.

Okruglarning chegaralari saylovchilar soni, hududning ma’muriy tuzilishi va fuqarolar uchun qulaylik hisobga olingan holda belgilanadi.

Saylovni qaysi komissiyalar tashkil etadi?

Mahalliy Kengashlarga saylovni:

Markaziy saylov komissiyasi;
hududiy saylov komissiyalari;
tuman va shahar saylov komissiyalari;
okrug va uchastka saylov komissiyalari o‘z vakolatlari doirasida tashkil etadi.

Komissiyalar saylov okruglari va uchastkalarini tuzish, nomzodlarni ro‘yxatga olish, ovoz berishni tashkil etish, ovozlarni sanash va natijalarni aniqlash bilan shug‘ullanadi. Amaldagi tartib Toshkent shahri va boshqa hududlar uchun Saylov kodeksi hamda Markaziy saylov komissiyasi hujjatlari asosida belgilanadi.

Deputatlikka nomzodlarni kim ko‘rsatadi?

Mahalliy Kengash deputatligiga nomzodlar belgilangan tartibda siyosiy partiyalar tomonidan ko‘rsatiladi.

Nomzod:

qonunda belgilangan yoshga etgan;
O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi bo‘lgan;
tegishli talablarga javob beradigan shaxs bo‘lishi kerak.

Nomzodlarni ro‘yxatga olish saylov komissiyasi tomonidan taqdim etilgan hujjatlar tekshirilganidan keyin amalga oshiriladi.

Saylovoldi tashviqoti qanday o‘tkaziladi?

Ro‘yxatga olingan nomzodlar va siyosiy partiyalarga saylovoldi tashviqotini olib borish uchun teng sharoitlar yaratilishi kerak.

Tashviqot:

ommaviy axborot vositalari;
saylovchilar bilan uchrashuvlar;
bosma, ko‘rgazmali va audiovizual materiallar;
internet va qonunchilikda ruxsat etilgan boshqa usullar orqali olib borilishi mumkin.

Tashviqotda saylovchilarni majburlash, ularga pul yoki boshqa moddiy manfaat taklif qilish, yolg‘on ma’lumot tarqatish va adovat qo‘zg‘atish taqiqlanadi.

Ovoz berish qanday amalga oshiriladi?

Saylovchi saylov kuni shaxsini tasdiqlovchi hujjat bilan saylov uchastkasiga keladi.

Ovoz berish kabinalarida boshqa shaxslarning ishtirokisiz, yashirin tarzda amalga oshiriladi.

Sog‘lig‘i sababli saylov uchastkasiga kela olmaydigan saylovchi qonunda belgilangan tartibda turgan joyida ovoz berishni so‘rashi mumkin.

Saylov natijalari qanday aniqlanadi?

Ovoz berish tugagach, uchastka saylov komissiyasi:

saylov qutilarini ochadi;
ovozlarni sanaydi;
natijalarni bayonnomaga kiritadi;
bayonnomani yuqori turuvchi komissiyaga taqdim etadi.

Eng ko‘p ovoz olgan nomzod tegishli okrugdan deputat etib saylangan deb hisoblanadi.

Qonunbuzilish ustidan shikoyat qilish mumkinmi?

Saylov komissiyasining qarori yoki mansabdor shaxsning harakati ustidan:

yuqori turuvchi saylov komissiyasiga;
sudga shikoyat qilish mumkin.

Shikoyatda qaror yoki harakat, qonunbuzilish holati va ariza beruvchining talabi aniq ko‘rsatilishi lozim.

Normativ hujjatlar

O‘zbekiston Respublikasining Saylov kodeksi

Markaziy saylov komissiyasining saylovni tashkil etishga oid hujjatlari