Маҳаллий Кенгашлар депутатлари сайловини ташкил этиш тартиби

Маҳаллий Кенгашларга сайлов қандай ўтказилади?

Маҳаллий Кенгашлар — халқ депутатлари вилоятлар, Тошкент шаҳар, туман ва шаҳар Кенгашлари.

Маҳаллий Кенгашлар депутатлари сайлови:

умумий;
тенг;
тўғридан-тўғри сайлов ҳуқуқи асосида;
яширин овоз бериш йўли билан;
очиқ ва ошкора ўтказилади.

Ким овоз бериш ҳуқуқига эга?

Сайлов кунига қадар ёки сайлов куни 18 ёшга тўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари овоз бериш ҳуқуқига эга.

Ҳар бир сайловчи бир овозга эга. Овоз бериш шахсан амалга оширилади.

Сайловчининг овоз бериш ҳуқуқини тўғридан-тўғри ёки билвосита чеклашга йўл қўйилмайди, қонунда назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.

Сайлов округлари қандай тузилади?

Маҳаллий Кенгашларга сайлов ўтказиш учун сайлов округлари тегишли Кенгашдаги депутатлик ўринлари сонига тенг миқдорда тузилади.

Ҳар бир округдан битта депутат сайланади.

Округларнинг чегаралари сайловчилар сони, ҳудуднинг маъмурий тузилиши ва фуқаролар учун қулайлик ҳисобга олинган ҳолда белгиланади.

Сайловни қайси комиссиялар ташкил этади?

Маҳаллий Кенгашларга сайловни:

Марказий сайлов комиссияси;
ҳудудий сайлов комиссиялари;
туман ва шаҳар сайлов комиссиялари;
округ ва участка сайлов комиссиялари ўз ваколатлари доирасида ташкил этади.

Комиссиялар сайлов округлари ва участкаларини тузиш, номзодларни рўйхатга олиш, овоз беришни ташкил этиш, овозларни санаш ва натижаларни аниқлаш билан шуғулланади. Амалдаги тартиб Тошкент шаҳри ва бошқа ҳудудлар учун Сайлов кодекси ҳамда Марказий сайлов комиссияси ҳужжатлари асосида белгиланади.

Депутатликка номзодларни ким кўрсатади?

Маҳаллий Кенгаш депутатлигига номзодлар белгиланган тартибда сиёсий партиялар томонидан кўрсатилади.

Номзод:

қонунда белгиланган ёшга етган;
Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлган;
тегишли талабларга жавоб берадиган шахс бўлиши керак.

Номзодларни рўйхатга олиш сайлов комиссияси томонидан тақдим этилган ҳужжатлар текширилганидан кейин амалга оширилади.

Сайловолди ташвиқоти қандай ўтказилади?

Рўйхатга олинган номзодлар ва сиёсий партияларга сайловолди ташвиқотини олиб бориш учун тенг шароитлар яратилиши керак.

Ташвиқот:

оммавий ахборот воситалари;
сайловчилар билан учрашувлар;
босма, кўргазмали ва аудиовизуал материаллар;
интернет ва қонунчиликда рухсат этилган бошқа усуллар орқали олиб борилиши мумкин.

Ташвиқотда сайловчиларни мажбурлаш, уларга пул ёки бошқа моддий манфаат таклиф қилиш, ёлғон маълумот тарқатиш ва адоват қўзғатиш тақиқланади.

Овоз бериш қандай амалга оширилади?

Сайловчи сайлов куни шахсини тасдиқловчи ҳужжат билан сайлов участкасига келади.

Овоз бериш кабиналарида бошқа шахсларнинг иштирокисиз, яширин тарзда амалга оширилади.

Соғлиғи сабабли сайлов участкасига кела олмайдиган сайловчи қонунда белгиланган тартибда турган жойида овоз беришни сўраши мумкин.

Сайлов натижалари қандай аниқланади?

Овоз бериш тугагач, участка сайлов комиссияси:

сайлов қутиларини очади;
овозларни санайди;
натижаларни баённомага киритади;
баённомани юқори турувчи комиссияга тақдим этади.

Энг кўп овоз олган номзод тегишли округдан депутат этиб сайланган деб ҳисобланади.

Қонунбузилиш устидан шикоят қилиш мумкинми?

Сайлов комиссиясининг қарори ёки мансабдор шахснинг ҳаракати устидан:

юқори турувчи сайлов комиссиясига;
судга шикоят қилиш мумкин.

Шикоятда қарор ёки ҳаракат, қонунбузилиш ҳолати ва ариза берувчининг талаби аниқ кўрсатилиши лозим.

Норматив ҳужжатлар

Ўзбекистон Республикасининг Сайлов кодекси

Марказий сайлов комиссиясининг сайловни ташкил этишга оид ҳужжатлари