Huquqiy maslahat - bepul,tezkor, hammaga!

  • 144 marta o'qildi

Normativ-huquqiy hujjat nima?

Normativ-huquqiy hujjat — vakolatli davlat organi yoki mansabdor shaxs tomonidan belgilangan tartibda qabul qilingan, umummajburiy huquqiy normalarni belgilash, o‘zgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan rasmiy hujjat.

Normativ-huquqiy hujjatlar fuqarolar, tashkilotlar va davlat organlarining huquqlari, majburiyatlari va faoliyat tartibini belgilaydi.

Mazkur bo‘limda O‘zbekiston Respublikasida amal qilayotgan asosiy normativ-huquqiy hujjatlar bilan tanishish mumkin.

Normativ-huquqiy hujjatlarning asosiy turlari

O‘zbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlariga quyidagilar kiradi:

  • O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi;
  • O‘zbekiston Respublikasining qonunlari;
  • Oliy Majlis palatalarining qarorlari;
  • O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va qarorlari;
  • Vazirlar Mahkamasining qarorlari;
  • vazirliklar, davlat qo‘mitalari va idoralarning buyruqlari hamda qarorlari;
  • mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari.

Har bir normativ-huquqiy hujjat uni qabul qilish vakolatiga ega bo‘lgan organ tomonidan qonunchilikda belgilangan tartibda qabul qilinadi.

Hujjatlarning yuridik kuchi

Yuridik kuch — normativ-huquqiy hujjatning boshqa huquqiy hujjatlarga nisbatan ustuvorligi va majburiylik darajasi.

O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi oliy yuridik kuchga ega, to‘g‘ridan-to‘g‘ri amal qiladi va mamlakatning butun hududida qo‘llaniladi.

Qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar Konstitutsiya asosida va uni ijro etish uchun qabul qilinadi. Quyi yuridik kuchga ega hujjat yuqori yuridik kuchga ega hujjatga zid bo‘lishi mumkin emas.

Turli yuridik kuchga ega hujjatlar o‘rtasida ziddiyat mavjud bo‘lsa, yuqori yuridik kuchga ega hujjat qo‘llaniladi.

Hujjatning amaldagi tahririni tekshirish

Normativ-huquqiy hujjatdan foydalanishda uning:

  • amalda ekanini;
  • kuchga kirish sanasini;
  • keyingi o‘zgartirish va qo‘shimchalarini;
  • ayrim normalari o‘z kuchini yo‘qotmaganini;
  • rasmiy e’lon qilingan manbasini

tekshirish muhim.

O‘z kuchini yo‘qotgan yoki hali kuchga kirmagan norma amaldagi huquqiy asos sifatida qo‘llanilmaydi.

Hujjatlarning amaldagi tahriri O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi — Lex.uz orqali tekshiriladi.

Ushbu bo‘limdan qanday foydalanish mumkin?

Bo‘lim orqali:

  • Konstitutsiya va boshqa asosiy huquqiy hujjatlar bilan tanishish;
  • o‘z huquq va majburiyatlarini bilish;
  • davlat organlarining vakolatlarini aniqlash;
  • muayyan huquqiy munosabatni tartibga soluvchi hujjatni topish;
  • hujjatning amaldagi tahririga o‘tish mumkin.

Huquqiy masala bo‘yicha qaror qabul qilishda hujjatning nomi yoki raqamigagina emas, uning amaldagi tahriri va tegishli moddasiga ham e’tibor berish lozim.

Chat