Temir yo‘lga nisbatan sudga da’vo:
Sudga taqdim etish uchun talabnomaning nusxasi, uning temir yo‘lga yuborilganini tasdiqlovchi hujjat va olingan javobni saqlash kerak.
Yo‘lovchi shaxsiy ehtiyoji uchun transport xizmatidan foydalangan jismoniy shaxs bo‘lsa, nizo iste’molchi huquqlarini himoya qilish bilan bog‘liq fuqarolik ishi hisoblanadi.
Bunday da’vo:
Iste’molchi o‘z huquqlari buzilishi bilan bog‘liq da’volar bo‘yicha davlat boji to‘lashdan ozod qilinadi.
Yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorning xo‘jalik faoliyati bilan bog‘liq temir yo‘l tashuvi nizosi tegishli holatlarda iqtisodiy sud tomonidan ko‘rib chiqiladi.
Sud turi nizoning ishtirokchilari va talabning mazmuniga qarab belgilanadi. Shu sababli jismoniy shaxsning yo‘lovchi sifatidagi da’vosini avtomatik ravishda iqtisodiy sudga kiritish to‘g‘ri emas.
Temir yo‘l ustaviga ko‘ra, temir yo‘l talabnomani qanoatlantirishni to‘liq yoki qisman rad etganda yoxud belgilangan muddatda javob bermaganda sudga da’vo kiritiladi.
Ustav tashish munosabatlaridan kelib chiqadigan da’voni javob olingan yoki javob berish muddati tugagan kundan boshlab 2 oy ichida kiritishni nazarda tutadi.
Huquqni yo‘qotib qo‘ymaslik uchun temir yo‘lning javobini kutmasdan, talabnomani ko‘rib chiqish muddati tugashi bilan sudga murojaat qilish masalasini hal etish lozim.
Holatga qarab da’voga:
Sudga da’vo kiritish shartlari Temir yo‘l ustavi, fuqaro-iste’molchining sudni tanlash va davlat boji bo‘yicha huquqlari esa «Iste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida»gi Qonun hamda Fuqarolik protsessual kodeksi bilan belgilangan.