Alimentni ixtiyoriy to‘lash

Ixtiyoriy to‘lash usullari

Aliment to‘lashi shart bo‘lgan shaxs uni:

aliment oluvchiga bevosita;
bank o‘tkazmasi yoki pochta jo‘natmasi orqali;
ish joyi yoki boshqa daromad oladigan tashkilotga bergan arizasi asosida ixtiyoriy to‘lashi mumkin.

Ota-ona voyaga etmagan bolani ta’minlash uchun aliment to‘lash tartibi va shaklini o‘zaro kelishib belgilashga haqli. Bunday kelishuv qonunchilik talablariga va bolaning manfaatlariga zid bo‘lmasligi kerak.

Aliment naqd pulda berilganda tilxat olish, bank yoki pochta orqali o‘tkazilganda esa to‘lov maqsadida «aliment», bolaning familiyasi, ismi va to‘lov tegishli bo‘lgan davrni ko‘rsatish maqsadga muvofiq.

Daromad olinadigan joyga ariza berish

Aliment to‘lovchi ish joyiga yoki pensiya, nafaqa, stipendiya va boshqa mablag‘ oladigan tashkilotga yozma ariza berib, alimentni har oyda ushlab qolishni so‘rashi mumkin.

Arizada aliment oluvchining ma’lumotlari va bank rekvizitlari, bolaning familiyasi, ismi, tug‘ilgan sanasi, ushlab qolinadigan miqdor hamda to‘lovni boshlash sanasini ko‘rsatish maqsadga muvofiq.

Voyaga etmagan bolalar uchun aliment ariza asosida quyidagi miqdorlarda ushlab qolinadi:

bir bola uchun — har oylik ish haqi va boshqa daromadning to‘rtdan bir qismi;
ikki bola uchun — uchdan bir qismi;
uch va undan ortiq bola uchun — yarmi.

Har bir bola uchun to‘lanadigan aliment miqdori qonunchilikda belgilangan mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 26,5 foizidan kam bo‘lmasligi kerak. Aliment to‘lovchi bola ta’minoti uchun bundan ko‘proq mablag‘ to‘lashi mumkin.

To‘lovlarni tasdiqlash

Aliment ixtiyoriy to‘langanda har bir to‘lovni tasdiqlovchi hujjatlarni saqlash muhim. Bank to‘lov hujjati, pochta kvitantsiyasi, aliment oluvchining tilxati yoki tashkilot tomonidan berilgan ma’lumotnoma to‘lov amalga oshirilganini tasdiqlashi mumkin.

Hujjatda to‘langan summa, to‘lov sanasi, qaysi bola va qaysi davr uchun to‘langani aniq ko‘rsatilishi keyinchalik aliment qarzi bo‘yicha nizo kelib chiqishining oldini oladi.

Alimentni oldindan to‘lash

Voyaga etmagan bolani ta’minlash uchun aliment bola voyaga etguniga qadar bo‘lgan davr uchun oldindan to‘lanishi mumkin. Oldindan to‘lov pul shaklida yoki ko‘chmas mulk, ko‘char mulk yoxud boshqa qimmatli ashyoni aliment oluvchiga berish orqali amalga oshirilishi mumkin.

Ijro hujjati Majburiy ijro byurosi ish yurituvida bo‘lsa, alimentni oldindan to‘lashga faqat aliment bo‘yicha qarzdorlik mavjud bo‘lmaganda yo‘l qo‘yiladi. Davlat ijrochisi oldindan to‘lanadigan summani hisoblaydi va qarzdor ijro hujjatini ijro etish usuli hamda tartibini o‘zgartirish to‘g‘risida sudga ariza beradi.

Oldindan to‘lov, qoida tariqasida, kamida besh yillik davr uchun amalga oshiriladi. Agar bolaning voyaga etishiga besh yildan kam vaqt qolgan bo‘lsa, aliment qolgan davr uchun oldindan to‘lanadi. Sud ajrimida ko‘rsatilgan pul yoki mol-mulk o‘n ish kunidan kechiktirmay topshirilishi kerak.

Aliment daromadga nisbatan ulushda belgilangan bo‘lsa, uni oldindan to‘lash keyinchalik aliment to‘lovchining daromadi oshishi natijasida yuzaga keladigan qo‘shimcha to‘lovlarni to‘lashdan ozod qilmaydi.

Sudga murojaat qilish va majburiy ijro

Alimentning ixtiyoriy to‘lanishi aliment oluvchini xohlagan vaqtda aliment undirish to‘g‘risida sudga ariza yoki da’vo bilan murojaat qilish huquqidan mahrum etmaydi.

Aliment to‘lash to‘xtatilsa, to‘liq to‘lanmasa yoki uning miqdori bo‘yicha nizo kelib chiqsa, aliment oluvchi sudga murojaat qilishi mumkin. Sud hujjati yoki notarial tasdiqlangan aliment kelishuvi bajarilmagan taqdirda, hujjat majburiy ijro etish uchun Majburiy ijro byurosining tegishli tuman yoki shahar bo‘limiga taqdim etiladi.