
Aliment miqdorini o‘zgartirish asoslari
Agar aliment miqdori sud tomonidan belgilanganidan keyin taraflardan birining moddiy yoki oilaviy ahvoli o‘zgarsa, sud aliment to‘lovchi yoki aliment oluvchining talabi bo‘yicha belgilangan aliment miqdorini o‘zgartirishi yoxud aliment to‘lashi shart bo‘lgan shaxsni aliment to‘lashdan ozod qilishi mumkin.
Bunday masalani hal qilishda sud taraflarning moddiy va oilaviy ahvolidan tashqari, e’tiborga loyiq boshqa manfaatlarini ham hisobga oladi. Jumladan, daromadning jiddiy kamayishi yoki ko‘payishi, mehnat qobiliyatining yo‘qotilishi yoxud tiklanishi, yangi boqimanda shaxslarning paydo bo‘lishi, bolaning aliment to‘lovchi tarbiyasi va ta’minotiga o‘tishi kabi holatlar baholanishi mumkin.
Mazkur holatlarning mavjudligi aliment miqdori avtomatik ravishda o‘zgarishini anglatmaydi. Aliment miqdori faqat sud qarori asosida o‘zgartiriladi.
Sudga murojaat qilish tartibi
Aliment miqdorini o‘zgartirish yoki aliment to‘lashdan ozod qilish haqidagi da’vo javobgar doimiy yashaydigan yoki doimiy mashg‘ul bo‘lgan joydagi fuqarolik ishlari bo‘yicha tumanlararo, tuman yoki shahar sudiga beriladi.
Agar aliment bir nechta sud hujjati asosida turli shaxslarga to‘lanayotgan bo‘lsa, aliment oluvchilarning barchasi ishda ishtirok etish uchun jalb qilinishi lozim.
Bola aliment to‘lovchining tarbiyasi va ta’minotiga o‘tgan, ammo aliment oluvchi undirishdan voz kechmagan bo‘lsa, kelgusi aliment to‘lovlaridan ozod qilish masalasi aliment to‘lovchining da’vosi asosida sud tomonidan hal qilinadi.
Da’voga ilova qilinadigan hujjatlar
Da’voga, ish holatidan kelib chiqib, quyidagi hujjatlar ilova qilinishi mumkin:
Sud taqdim etilgan hujjatlarni alohida emas, balki ishning barcha holatlari bilan birgalikda baholaydi.
Notarial kelishuv bo‘yicha aliment miqdorini o‘zgartirish
Aliment notarial tasdiqlangan kelishuv asosida to‘lanayotgan bo‘lsa, kelishuv taraflarning o‘zaro roziligi bilan istalgan vaqtda o‘zgartirilishi yoki bekor qilinishi mumkin. O‘zgartirish yoki bekor qilish ham asosiy kelishuv kabi notarial shaklda rasmiylashtiriladi.
Kelishuvni bir taraflama rad etish yoki uning shartlarini bir taraflama o‘zgartirishga yo‘l qo‘yilmaydi. Taraflarning moddiy yoki oilaviy ahvoli jiddiy o‘zgargan va ular kelishuvni o‘zgartirish yoxud bekor qilish bo‘yicha kelisha olmagan taqdirda, manfaatdor taraf sudga murojaat qilishi mumkin.
Yangi aliment miqdorining qo‘llanilishi
Sud tomonidan kamaytirilgan yoki ko‘paytirilgan aliment miqdori yangi sud qarori qonuniy kuchga kirgan kundan boshlab qo‘llaniladi.
Sud qarori qonuniy kuchga kirguniga qadar aliment avval belgilangan miqdorda to‘lanishi kerak. Aliment miqdorining keyinchalik o‘zgartirilishi avval vujudga kelgan qarzni avtomatik ravishda bekor qilmaydi.
Aliment miqdorini kamaytirish to‘g‘risidagi da’voning bahosi kamaytirilayotgan to‘lovlar summasidan kelib chiqib, ko‘pi bilan bir yillik davr uchun belgilanadi. Aliment to‘lashdan ozod qilish to‘g‘risidagi da’voning bahosi esa qolgan to‘lovlar summasi bo‘yicha, biroq ko‘pi bilan bir yillik davr uchun hisoblanadi.