Aliment to‘lash to‘g‘risidagi kelishuv bo‘yicha qarz aliment to‘lovchining aybi bilan yuzaga kelgan bo‘lsa, aybdor shaxs kelishuvda belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.
Aliment sudning hal qiluv qarori asosida to‘lanishi kerak bo‘lib, qarz to‘lovchining aybi bilan vujudga kelgan taqdirda, u kechiktirilgan har bir kun uchun to‘lanmagan aliment summasining 0,1 foizi miqdorida neustoyka to‘laydi.
Aliment oluvchi aliment o‘z vaqtida to‘lanmagani natijasida etkazilgan va neustoyka bilan qoplanmagan zararlarning qolgan qismini ham aybdor shaxsdan undirish huquqiga ega.
0,1 foizlik neustoyka aliment qarzining har bir kechiktirilgan kuniga hisoblanadi.
Moddiy yordamga muhtoj voyaga etmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxsni ta’minlash uchun sudning hal qiluv qarori yoki sud buyrug‘i bo‘yicha undirilishi lozim bo‘lgan mablag‘ni jami bo‘lib ikki oydan ortiq muddat to‘lamaslik ma’muriy javobgarlikka sabab bo‘ladi.
Bunday huquqbuzarlik uchun:
Mehnatga layoqatsiz va moddiy yordamga muhtoj ota-onani sud qarori bo‘yicha ta’minlash uchun belgilangan mablag‘ni ikki oydan ortiq to‘lamaslik uchun ham xuddi shunday ma’muriy javobgarlik belgilangan.
Birinchi marta ushbu huquqbuzarlikni sodir etgan shaxs ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ish ko‘rilayotgan vaqtda aliment majburiyati bo‘yicha qarzdorlikni ixtiyoriy ravishda to‘lasa, ma’muriy javobgarlikdan ozod etiladi.
Qarzni keyinchalik to‘lash har qanday holatda avtomatik ravishda ma’muriy javobgarlikdan ozod qiladi degan qoida yo‘q. Qonundagi imtiyoz birinchi huquqbuzarlik va ishni ko‘rish jarayonida qarzni ixtiyoriy to‘lash sharti bilan bog‘langan.
Voyaga etmagan yoki mehnatga layoqatsiz, moddiy yordamga muhtoj shaxsga sud hujjati bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan mablag‘ni jami ikki oydan ortiq to‘lamaslik, agar shu qilmish uchun avval ma’muriy jazo qo‘llanilgan bo‘lsa, jinoiy javobgarlikka sabab bo‘ladi. Bunday qilmish uchun ikki yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki bir yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilgan.
Mehnatga layoqatsiz va moddiy yordamga muhtoj ota-onani ta’minlash uchun sud qarori bo‘yicha to‘lanishi lozim mablag‘ni ikki oydan ortiq to‘lamaslik, ma’muriy jazodan keyin takroran sodir etilsa, uch yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki bir yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.
Jinoyat kodeksining ushbu aliment majburiyatlariga oid normalariga ko‘ra, shaxs aliment bo‘yicha qarzdorlikni to‘liq to‘lasa, jinoiy javobgarlikdan ozod qilinadi.