Huquqiy maslahat - bepul,tezkor, hammaga!

  • 63894 marta o'qildi

Fermer xo‘jaligi tushunchasi

Fermer xo‘jaligi — ijaraga berilgan er uchastkalaridan foydalangan holda qishloq xo‘jaligi mahsulotini etishtirish hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa faoliyat bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlik sub’ekti.

Fermer xo‘jaligining faoliyati «Fermer xo‘jaligi to‘g‘risida»gi Qonun, Er kodeksi va boshqa qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinadi.

Fermer xo‘jaligi, odatda, qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan erlarda va zaxira erlarida tashkil etiladi. Er uchastkasining eng kam o‘lchami, uni berish shartlari va ijara muddati er toifasi hamda xo‘jalikning ixtisoslashuviga qarab belgilanadi.

Fermer xo‘jaligini tashkil etish

Fermer xo‘jaligini tashkil etish uchun birinchi navbatda qonunchilikda belgilangan tartibda er uchastkasiga ijara huquqi olinishi kerak. Xo‘jalik boshlig‘i fermer xo‘jaligining mol-mulkini shakllantiradi, uning faoliyatini tashkil qiladi va xo‘jalik nomidan ish yuritadi.

Fermer xo‘jaligi erdan oqilona foydalanishi, tuproq unumdorligini saqlashi, ekologik talablarga rioya qilishi hamda qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligining belgilangan normativlardan pasayib ketishiga yo‘l qo‘ymasligi shart.

Fermer xo‘jaligiga berilgan er uchastkasi xususiylashtirilishi, sotilishi, garovga qo‘yilishi, hadya qilinishi yoki ayirboshlanishi mumkin emas.

Er uchastkasidan faqat ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq foydalaniladi. Erdan belgilangan maqsadga zid foydalanish ijara huquqining bekor qilinishiga olib kelishi mumkin.

Ko‘p tarmoqli fermer xo‘jaligi

Ko‘p tarmoqli fermer xo‘jaligi qishloq xo‘jaligi mahsulotini etishtirish bilan birga:

  • mahsulotni qayta ishlash, saqlash va sotish;
  • sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarish;
  • ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatish;
  • qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa faoliyat turlari bilan shug‘ullanishi mumkin.

Ko‘p tarmoqli fermer xo‘jaliklari reestri O‘zbekiston fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa er egalari kengashi tomonidan yuritiladi.

Xodimlar mehnati va soliqlar

Fermer xo‘jaligida xodimlarni ishga qabul qilish mehnat shartnomasi asosida amalga oshiriladi. Mehnatga haq to‘lash taraflarning kelishuviga ko‘ra pul yoki qonunchilikka muvofiq natura shaklida belgilanishi mumkin. Ish haqi qonunchilikda belgilangan eng kam kafolatlardan past bo‘lmasligi kerak.

Fermer xo‘jaligi to‘laydigan soliqlar uning soliq to‘lovchi sifatidagi maqomi, faoliyat turi, er maydoni, aylanmasi va boshqa ko‘rsatkichlarga muvofiq Soliq kodeksi asosida aniqlanadi. Shuning uchun barcha fermer xo‘jaliklari bir vaqtning o‘zida faqat aylanmadan olinadigan soliq va er solig‘ini to‘laydi, degan umumiy qoida qo‘llanmaydi.

Er ijarasi huquqining meros qilib qoldirilishi

Fermer xo‘jaligi boshlig‘i vafot etganda er uchastkasini ijaraga olish huquqi qonunchilikda belgilangan tartibda meros bo‘yicha o‘tishi mumkin. Xo‘jalik boshlig‘i mehnat qobiliyatini yo‘qotganda yoki boshqa asoslar mavjud bo‘lganda ijara huquqi qonunchilik talablariga muvofiq xo‘jalik a’zolaridan biriga o‘tkazilishi mumkin.

Chat