Ҳуқуқий маслаҳат - бепул, тезкор, ҳаммага!

  • 63896 марта ўқилди

Фермер хўжалиги тушунчаси

Фермер хўжалиги — ижарага берилган ер участкаларидан фойдаланган ҳолда қишлоқ хўжалиги маҳсулотини етиштириш ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа фаолият билан шуғулланувчи тадбиркорлик субъекти.

Фермер хўжалигининг фаолияти «Фермер хўжалиги тўғрисида»ги Қонун, Ер кодекси ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари билан тартибга солинади.

Фермер хўжалиги, одатда, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ва захира ерларида ташкил этилади. Ер участкасининг энг кам ўлчами, уни бериш шартлари ва ижара муддати ер тоифаси ҳамда хўжаликнинг ихтисослашувига қараб белгиланади.

Фермер хўжалигини ташкил этиш

Фермер хўжалигини ташкил этиш учун биринчи навбатда қонунчиликда белгиланган тартибда ер участкасига ижара ҳуқуқи олиниши керак. Хўжалик бошлиғи фермер хўжалигининг мол-мулкини шакллантиради, унинг фаолиятини ташкил қилади ва хўжалик номидан иш юритади.

Фермер хўжалиги ердан оқилона фойдаланиши, тупроқ унумдорлигини сақлаши, экологик талабларга риоя қилиши ҳамда қишлоқ хўжалиги экинлари ҳосилдорлигининг белгиланган нормативлардан пасайиб кетишига йўл қўймаслиги шарт.

Фермер хўжалигига берилган ер участкаси хусусийлаштирилиши, сотилиши, гаровга қўйилиши, ҳадя қилиниши ёки айирбошланиши мумкин эмас.

Ер участкасидан фақат рухсат этилган фойдаланишнинг асосий турига мувофиқ фойдаланилади. Ердан белгиланган мақсадга зид фойдаланиш ижара ҳуқуқининг бекор қилинишига олиб келиши мумкин.

Кўп тармоқли фермер хўжалиги

Кўп тармоқли фермер хўжалиги қишлоқ хўжалиги маҳсулотини етиштириш билан бирга:

  • маҳсулотни қайта ишлаш, сақлаш ва сотиш;
  • саноат маҳсулотларини ишлаб чиқариш;
  • ишлар бажариш ва хизматлар кўрсатиш;
  • қонунчиликда тақиқланмаган бошқа фаолият турлари билан шуғулланиши мумкин.

Кўп тармоқли фермер хўжаликлари реестри Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши томонидан юритилади.

Ходимлар меҳнати ва солиқлар

Фермер хўжалигида ходимларни ишга қабул қилиш меҳнат шартномаси асосида амалга оширилади. Меҳнатга ҳақ тўлаш тарафларнинг келишувига кўра пул ёки қонунчиликка мувофиқ натура шаклида белгиланиши мумкин. Иш ҳақи қонунчиликда белгиланган энг кам кафолатлардан паст бўлмаслиги керак.

Фермер хўжалиги тўлайдиган солиқлар унинг солиқ тўловчи сифатидаги мақоми, фаолият тури, ер майдони, айланмаси ва бошқа кўрсаткичларга мувофиқ Солиқ кодекси асосида аниқланади. Шунинг учун барча фермер хўжаликлари бир вақтнинг ўзида фақат айланмадан олинадиган солиқ ва ер солиғини тўлайди, деган умумий қоида қўлланмайди.

Ер ижараси ҳуқуқининг мерос қилиб қолдирилиши

Фермер хўжалиги бошлиғи вафот этганда ер участкасини ижарага олиш ҳуқуқи қонунчиликда белгиланган тартибда мерос бўйича ўтиши мумкин. Хўжалик бошлиғи меҳнат қобилиятини йўқотганда ёки бошқа асослар мавжуд бўлганда ижара ҳуқуқи қонунчилик талабларига мувофиқ хўжалик аъзоларидан бирига ўтказилиши мумкин.

Chat