Maxsus iqtisodiy zonalar to‘g‘risida

Maxsus iqtisodiy zona tushunchasi

Maxsus iqtisodiy zona — tegishli hududni jadal ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, mahalliy va xorijiy investitsiyalarni, yuqori texnologiyalar hamda zamonaviy boshqaruv tajribasini jalb qilish uchun maxsus ajratilgan, belgilangan chegaralarga va maxsus huquqiy rejimga ega hududdir.

Maxsus iqtisodiy zona o‘zining tasdiqlangan bosh rejasi asosida rivojlantiriladi.

Maxsus iqtisodiy zonalarning turlari

Qonunchilikka muvofiq quyidagi turdagi zonalar tashkil etilishi mumkin:

erkin iqtisodiy zona;
maxsus ilmiy-texnologik zona;
turistik-rekreatsion zona;
erkin savdo zonasi;
maxsus sanoat zonasi.

Har bir turdagi zona uchun investitsiya loyihalariga nisbatan alohida talablar belgilanadi.

Investitsiya loyihasiga qo‘yiladigan talablar

Investitsiya loyihasi:

qonunchilik, ekologik va shaharsozlik talablariga muvofiq bo‘lishi;
moliyalashtirish manbalari va amalga oshirish muddatlarini nazarda tutishi;
yangi ish o‘rinlari va zamonaviy ishlab chiqarish quvvatlarini yaratishga xizmat qilishi;
tegishli maxsus iqtisodiy zonaning maqsadi va ixtisoslashuviga mos kelishi kerak.

Erkin iqtisodiy zonada taklif etiladigan loyiha, qoida tariqasida, O‘zbekistonda ishlab chiqarilmaydigan yoki ishlab chiqarish hajmi ichki bozor ehtiyojini qoplamaydigan yangi mahsulot turlarini ishlab chiqarishni nazarda tutishi lozim.

Investitsiya buyurtmanomasi

Investor investitsiya buyurtmanomasini maxsus iqtisodiy zona direktsiyasiga taqdim etadi. Unga, jumladan:

yuridik shaxs ustavining ko‘chirma nusxasi;
investitsiya loyihasining biznes-rejasi yoki texnik-iqtisodiy asosi;
investitsiya bitimi loyihasi ilova qilinadi.

Direktsiya loyihaning qonunchilik va zona talablariga muvofiqligini ko‘rib chiqadi.

Ishtirokchi maqomi

Investor elektron onlayn-auktsion orqali er uchastkasini ijaraga yoki bo‘sh turgan binoni olgach, belgilangan tartibda yuridik shaxsni davlat ro‘yxatidan yoki qayta ro‘yxatdan o‘tkazadi.

Yuridik shaxs:

investitsiya bitimini imzolaganidan;
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari reestriga kiritilganidan keyin maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini oladi.

Faqat zona hududida joylashishning o‘zi soliq yoki bojxona imtiyozlarini avtomatik ravishda bermaydi. Ishtirokchi maqomi va qonunchilikda belgilangan shartlar mavjud bo‘lishi kerak.

Taqiqlangan faoliyat

Maxsus iqtisodiy zonalar hududida quyidagilar taqiqlanadi:

ekologik va mehnatni muhofaza qilish standartlariga javob bermaydigan ishlab chiqarish;
qurol-yarog‘, o‘q-dori, yadroviy materiallar va radioaktiv moddalar ishlab chiqarish yoki ular savdosi;
alkogolь va tamaki mahsulotlari ishlab chiqarish;
xom teriga ishlov berish, hayvonlarni haydab boqish yoki so‘yish;
tsement, beton, tsement klinkeri, g‘isht, temir-beton plitalar, ko‘mir, ohak va gips mahsulotlari ishlab chiqarish;
chiqindilarni qayta ishlash, yoqish, gazlashtirish, kimyoviy ishlov berish, saqlash yoki ko‘mish;
neftni qayta ishlash zavodlari, atom elektr stantsiyalari va qonunda ko‘rsatilgan radiatsiyaviy ob’ektlarni joylashtirish.

Prezident yoki Vazirlar Mahkamasi qarori bilan qo‘shimcha taqiq va cheklovlar belgilanishi mumkin.