Shaharsozlik faoliyatini alohida tartibga solish

Alohida tartibni joriy etish asoslari

Hududdan foydalanishning umumiy qoidalari orqali fuqarolar, yuridik shaxslar, jamiyat va davlat manfaatlarini ta’minlash mumkin bo‘lmasa yoki qiyinlashsa, shaharsozlik faoliyatiga alohida tartib joriy etiladi.

Bunday tartib:

hududdan foydalanishning maxsus qoidalarini belgilash;
maxsus shaharsozlik normalari va qoidalarini joriy etish;
shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiqish, tasdiqlash va amalga oshirishning alohida tartibini belgilash;
hudud va aholi punktlarini zararli ta’sirlardan himoya qilish tarhlarini ishlab chiqish;
shaharsozlik faoliyati uchun maxsus ruxsatnomalar berish orqali amalga oshiriladi.

Alohida tartib majburiy bo‘lgan hududlar

Quyidagi hollarda shaharsozlik faoliyati alohida tartibga solinishi lozim:

hudud tabiiy yoki texnogen favqulodda vaziyatlar ta’siriga duchor bo‘lganda;
hududda kimyoviy, biologik yoki radioaktiv ifloslanish belgilangan me’yordan yuqori bo‘lganda;
shaharsozlik faoliyati muhofaza etiladigan tabiiy hududda amalga oshirilganda.

Ifloslanish inson hayoti va sog‘lig‘iga xavf tug‘dirsa, hudud konservatsiya qilinishi, maxsus ishlovdan o‘tkazilishi yoki undan foydalanishga nisbatan alohida rejim belgilanishi mumkin.

Alohida tartib joriy etilgan hududda odatdagi qurilish ruxsatnomasining mavjudligi maxsus rejim talablariga rioya qilmasdan qurilish olib borish huquqini bermaydi.

Alohida tartib qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan ob’ektlar

Quyidagilar alohida tartibga solinadigan ob’ektlar jumlasiga kiritilishi mumkin:

noyob landshaftlarga ega va muhofaza etiladigan tabiiy hududlar;
kurort va rekreatsiya hududlari;
maxsus iqtisodiy va kichik sanoat zonalari;
suv resurslarining muhofaza zonalari;
Toshkent va Nukus shaharlari;
viloyatlarning ma’muriy markazlari;
ma’muriy markazlarga tutash zonalar;
madaniy meros ob’ektlari mavjud aholi punktlari;
kurort, qo‘riqxona va turistik salohiyatga ega aholi punktlari;
alohida tabiiy-iqlim sharoitlariga ega hududlar;
harbiy va boshqa rejimli hududlardagi aholi punktlari.

Ob’ektning ahamiyati va chegaralarini belgilash

Alohida tartibga solinadigan ob’ektlar umumdavlat yoki mahalliy ahamiyatga molik bo‘lishi mumkin.

Umumdavlat ahamiyatiga molik ob’ektlar jumlasiga kiritish va ularning chegaralarini belgilash tegishli davlat organlarining taqdimnomalari asosida Vazirlar Mahkamasi tomonidan amalga oshiriladi.

Tabiiy va texnogen xavflar yoki kuchli ifloslanish mavjud ayrim mahalliy ob’ektlar bo‘yicha qarorlar Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan belgilangan kelishuvlar asosida qabul qilinadi.

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, alohida rejimli aholi punktlari, Nukus shahri, viloyatlarning ma’muriy markazlari va madaniy meros ob’ektlari mavjud shaharlarga oid ayrim mahalliy ob’ektlar xalq deputatlari tegishli Kengashlari tomonidan belgilanadi.

Ob’ekt chegarasi tasdiqlangan shaharsozlik hujjatlari asosida belgilanadi va u ma’muriy-hududiy birlik chegarasi bilan mos kelmasligi mumkin.

Xavfsizlik va maxsus ruxsatnomalar

Alohida rejimda shaharsozlik faoliyati fuqaro muhofazasi, favqulodda vaziyatlarning oldini olish va terrorchilik harakatlariga qarshi himoya talablariga rioya etilgan holda amalga oshiriladi.

Davlat sirlari yoki qonun bilan qo‘riqlanadigan boshqa sirga oid ob’ektlarni, shuningdek alohida tartibga solinadigan ob’ektlarni qurish uchun qonunchilikda nazarda tutilgan maxsus ruxsatnoma talab qilinadi.

Normativ hujjatlar

O‘zbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi, 22.02.2021-yil