Вақтинча меҳнатга қобилиятсизлик нафақаси

Вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақаси қачон тўланади?

Вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақаси — суғурталанган шахс касаллик ёки қонунчиликда белгиланган бошқа сабабларга кўра меҳнат вазифаларини вақтинча бажара олмаган давр учун тўланадиган кафолатли тўлов.

Нафақа 2026 йил 1 июлдан бошлаб юзага келган вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик ҳолатларига янги давлат ижтимоий суғуртаси тартиби асосида тайинланади.

Нафақа қайси ҳолатларда берилади?

Вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақаси, жумладан:

касаллик ёки жароҳат туфайли меҳнатга лаёқат вақтинча йўқотилганда;
меҳнатда майиб бўлинганда ёки касб касаллигига чалинганда;
касалланган оила аъзосини, шу жумладан болани парваришлаш зарур бўлганда;
карантин белгиланганда;
протез қўйиш учун стационар даволаниш талаб этилганда;
қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳолатларда тўланади.

Нафақа тайинлаш учун тиббиёт муассасаси томонидан электрон шаклда расмийлаштирилган меҳнатга лаёқатсизлик варақаси асос бўлади.

Меҳнатга лаёқатсизлик варақаси — шахсни ишдан вақтинча озод қилиш ва нафақа тайинлаш учун асос бўладиган электрон тиббий ҳужжат.

Нафақа қандай тайинланади?

Нафақа фуқаронинг алоҳида аризасисиз, электрон меҳнатга лаёқатсизлик варақаси ва давлат ахборот тизимларидаги маълумотлар асосида проактив шаклда тайинланади.

Проактив тайинлаш — фуқародан ариза ва қоғоз ҳужжатлар талаб қилмасдан, ахборот тизимларидаги маълумотлар асосида тўлов тайинлаш.

Нафақа тайинлангани, тўлов миқдори ёки рад этиш сабаби ҳақида фуқарога СМС-хабар ёки электрон хабарнома юборилади.

Нафақа олиш учун қанча суғурта стажи керак?

Вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақасини олиш учун суғурталанган шахс камида 6 ойлик суғурта стажига эга бўлиши керак.

Суғурта стажи — шахс учун давлат ижтимоий суғуртаси бўйича тўловлар амалга оширилган ва қонунчиликка мувофиқ стажга қўшиладиган даврлар йиғиндиси.

Нафақа миқдори қандай ҳисобланади?

Нафақа суғурталанган шахснинг ўртача ойлик иш ҳақи ва суғурта стажига қараб ҳисобланади:

6 ойдан 96 ойгача суғурта стажи бўлганда — ўртача иш ҳақининг 60 фоизи;
97 ой ва ундан ортиқ суғурта стажи бўлганда — ўртача иш ҳақининг 80 фоизи.

I ёки II гуруҳ ногиронлиги бўлган, қарамоғида 18 ёшга тўлмаган 4 нафар ёки ундан ортиқ фарзанди бор ёхуд фарзандларидан камида бирида ногиронлик бўлган шахс учун коэффициент 20 фоиз бандга оширилади.

Календарь йил давомида меҳнатга лаёқатсизлик даври 77 календарь кундан ошса, кейинги давр учун тегишли коэффициент 10 фоиз бандга камайтирилади.

Нафақани ким тўлайди?

Тегишли календарь йилдаги меҳнатга лаёқатсизлик даврининг:

бешинчи кунигача бўлган қисми — иш берувчи томонидан;
олтинчи кундан бошлаб — Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси томонидан тўланади.

Тўлов, қоида тариқасида, бир календарь йилда жами 182 календарь кундан ошмаган давр учун амалга оширилади.

Норматив ҳужжатлар

«Давлат ижтимоий суғуртаси тўғрисида»ги Қонун

Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 17 декабрдаги 796-сон қарори