Корхона тугатилганда пенсияга муддатидан олдин чиқиш мумкинми?
Савол: Мен ишлаётган корхона тугатилди ва ишсиз деб эътироф этилдим. Пенсияга муддатидан олдин чиқишим мумкинми?
Жавоб: Корхона тугатилгани, ходимлар сони қисқартирилгани ёки иш хусусияти ўзгаргани муносабати билан ишдан бўшатилган ва белгиланган тартибда ишсиз деб эътироф этилган шахслар:
- эркаклар — 58 ёшга тўлганда ва камида 25 йил иш стажи бўлганда;
- аёллар — 53 ёшга тўлганда ва камида 20 йил иш стажи бўлганда
ёшга доир пенсия олиш ҳуқуқига эга.
Муддатидан олдин пенсия — қонунда белгиланган алоҳида асослар мавжуд бўлганда умумий пенсия ёшига етмасдан тайинланадиган ёшга доир пенсия.
Фақат ишдан бўшатилганликнинг ўзи етарли эмас. Шахс ишсиз деб расман эътироф этилган бўлиши ҳам керак.
Пенсия тайинлашда фамилиядаги фарқ тўсқинлик қилса, нима қилиш керак?
Савол: Меҳнат фаолиятимга оид ҳужжатларда фамилиям турлича ёзилгани сабабли айрим иш даврлари стажга қўшилмади. Нима қилишим керак?
Жавоб: Аввало архив маълумотномалари, никоҳ тузилганлиги ёки фамилия ўзгарганини тасдиқловчи ҳужжатлар тақдим этилади.
Агар ҳужжатнинг айнан шу шахсга тегишли эканини бошқа тартибда тасдиқлаш имкони бўлмаса, фуқаролик ишлари бўйича судга юридик аҳамиятга эга фактни белгилаш тўғрисида ариза бериш мумкин.
Юридик аҳамиятга эга факт — ҳуқуқнинг вужудга келиши, ўзгариши ёки бекор бўлишига таъсир қиладиган ва суд тартибида тасдиқланадиган ҳолат.
Суд қарори кучга киргандан кейин тегишли иш даврини пенсия тайинлашда ҳисобга олиш масаласи қайта кўриб чиқилади.
Ишлаётган ногиронлиги бўлган шахснинг пенсияси қайта ҳисобланадими?
Савол: Менга I ёки II гуруҳ ногиронлик пенсияси тайинланганидан кейин ишлашни давом эттирдим. Пенсиям қайта ҳисобланадими?
Жавоб: Агар ногиронлик пенсияси тайинланганидан кейин шахс камида бир йил иш стажига эга бўлса, унинг пенсияси иш стажи ва иш ҳақи ҳисобга олинган ҳолда ҳар икки йилда бир марта проактив шаклда қайта ҳисобланади.
Проактив қайта ҳисоблаш — фуқаронинг алоҳида аризасисиз давлат ахборот тизимларидаги маълумотлар асосида пенсия миқдорини қайта ҳисоблаш.
Агар ахборот тизимларида зарур маълумотлар мавжуд бўлмаса, пенсионерга СМС-хабар юборилади ва у Пенсия жамғармаси бўлимига ҳужжатлар билан мурожаат қилиши мумкин.
Ногиронлик аравачаси ёки реабилитация воситасини қандай олиш мумкин?
Савол: Менга шифокор томонидан ногиронлик аравачаси зарурлиги белгиланди. Уни давлат ҳисобидан олиш мумкинми?
Жавоб: Тиббий кўрсатмалар асосида реабилитация воситасига муҳтожлик белгиланган шахс учун «Ижтимоий ҳимоя» ахборот тизимида электрон ваучер шакллантирилади.
Ваучер — протез-ортопедия мосламаси ёки реабилитация воситасини харид қилиш харажатининг белгиланган қисмини давлат томонидан қоплаш ҳуқуқини тасдиқловчи электрон ҳужжат.
Ваучер шакллангани ҳақида фуқарога СМС-хабар юборилади. Шундан сўнг фуқаро ёки унинг қонуний вакили электрон савдо платформасидаги сотувчилардан тегишли воситани танлаб буюртма беради.
Мустақил буюртма бериш имкони бўлмаса, «Инсон» ижтимоий хизматлар маркази ёки ижтимоий ходим амалий ёрдам кўрсатади.
Кўп болали оила деганда қандай оила тушунилади?
Савол: Оиламизда тўрт нафардан ортиқ фарзанд бор. Уларнинг айримлари олий таълим муассасасида ўқийди. Оиламиз кўп болали ҳисобланадими?
Жавоб: Тўрт нафар ва ундан ортиқ 18 ёшга тўлмаган боласи бўлган оила кўп болали оила ҳисобланади.
Агар тўрт нафар ва ундан ортиқ фарзанддан бири ёки бир нечтаси кундузги таълим шаклида ўқиётган ва 22 ёшга тўлмаган бўлса, бундай оила ҳам кўп болали оила деб эътироф этилади.
Кўп болали оила — қонунчиликда белгиланган миқдор ва ёшдаги фарзандлари бўлган оила
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/ijtimoiy.png)
/2222.png)
/11.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/13.png)
/gender.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/19.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/2.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/9.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/12.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2010.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Informatization%202.png)
/4.png)
/vote%202%20%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%8F.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/saldatkui.png)
/6.png)
/3.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/8.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/transport.png){kind=spacer}
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Green_Right_Arrow_Transparent_PNG_Clip_Art_Image.png){kind=spacer}
/Tamojni.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/17.png)
/construction.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/7.png)
/%D0%91%D0%B5%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9-1.png)
/YXk.png)
/travl%203.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/14.png)
/tree.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Sport_madad.png)
/Informatization.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/5.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2012.png)
