Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди

Конституциявий суднинг мақоми

Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди қонун чиқарувчи ва ижро этувчи ҳокимият ҳужжатларининг Ўзбекистон Республикаси Конституциясига мувофиқлигини аниқлайдиган доимий суд ҳокимияти органидир.

Унинг фаолияти «Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий суди тўғрисида»ги Конституциявий Қонун билан тартибга солинади.

Конституциявий суднинг ваколатлари

Конституциявий суд:

қонунлар, Олий Мажлис палаталари қарорлари, Президент ҳужжатлари, Ҳукумат ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари қарорларининг Конституцияга мувофиқлигини аниқлайди;
конституциявий қонунлар ҳамда халқаро шартномаларни ратификация қилиш тўғрисидаги қонунларни Президент имзолагунига қадар текширади;
референдумга чиқарилаётган масалаларнинг Конституцияга мувофиқлиги тўғрисида хулоса беради;
Қорақалпоғистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг юқори турувчи қонунчиликка мувофиқлиги ҳақида хулоса беради;
Конституция ва қонунлар нормаларига расмий шарҳ беради;
муайян ишда қўлланилиши лозим бўлган норма конституциявийлиги юзасидан Олий суднинг мурожаатини кўриб чиқади;
ҳар йили мамлакатдаги конституциявий қонунийлик ҳолати тўғрисида Олий Мажлис палаталари ва Президентга ахборот тақдим этади.

Кимлар мурожаат қилиши мумкин

Конституциявий судга Олий Мажлис палаталари, Президент, Вазирлар Маҳкамаси, Омбудсман, Болалар омбудсмани, Жўқорғи Кенес, депутатлар ёки сенаторларнинг камида тўртдан бир қисмидан иборат гуруҳ, Олий суд, Бош прокурор, Ҳисоб палатаси, Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ ва Бизнес-омбудсман мурожаат қилиши мумкин.

Фуқаролар ва юридик шахсларнинг шикояти

Фуқаро ёки юридик шахс қуйидаги шартлар бир вақтда мавжуд бўлганда Конституциявий судга шикоят қилиши мумкин:

баҳс қилинаётган қонун муайян тугалланган суд ишида қўлланилган бўлса;
қонун конституциявий ҳуқуқ ва эркинликларни бузган деб ҳисобланса;
суд орқали ҳимоя қилишнинг барча бошқа воситаларидан фойдаланиб бўлинган бўлса.

Шикоят судда ишни кўриб чиқиш тугалланган кундан эътиборан бир йилдан кечиктирмай берилади.

Муҳим: Конституциявий суд оддий суд қарорини қайта кўриб чиқмайди ва ишдаги далилларга қайта баҳо бермайди. У муайян ишда қўлланилган қонуннинг Конституцияга мувофиқлигини текширади.

Мурожаатни кўриб чиқиш

Мурожаат ёзма ёки электрон шаклда берилиши мумкин. Суд мурожаат олинганидан кейин етти кундан кечиктирмай уни ўрганишга киришади.

Мурожаат кўриб чиқиш учун қабул қилинганидан кейин иш бўйича қарор, умумий қоидага кўра, уч ойдан кечиктирмай қабул қилинади.

Конституциявий суд ҳужжати қатъий ҳисобланади ва унинг устидан шикоят қилинмайди.