Ота-она қарамоғидан маҳрум бўлиш ҳолатлари
Боланинг ҳуқуқ ва манфаатларини давлат томонидан ҳимоя қилиш чоралари, жумладан:
- ота-она вафот этганда;
- ота-оналик ҳуқуқидан маҳрум қилинганда ёки ҳуқуқлари чекланганда;
- ота-она муомалага лаёқатсиз деб топилганда;
- ота-она оғир касал бўлганда ёки узоқ муддат бўлмаганда;
- ота-она болани тарбиялаш ва унинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишдан бўйин товлаганда;
- болани муассасадан олиб кетишдан асоссиз бош тортилганда;
- бола бошқа сабабларга кўра ота-она қарамоғисиз қолганда қўлланилади.
Бола ҳақида хабар бериш
Таълим ва тиббиёт муассасалари, ички ишлар ва ФҲДЁ органлари, нотариуслар, ижтимоий ходимлар, маҳалла раиси, қариндошлар ва хабардор бўлган бошқа шахслар бола аниқланганидан кейин 24 соат ичида у турган ҳудуддаги «Инсон» ижтимоий хизматлар марказига маълумот тақдим этиши керак.
Эски материалда кўрсатилган 7 кунлик муддат амалдаги махсус тартибда 24 соат этиб белгиланган.
«Инсон» ижтимоий хизматлар маркази:
- маълумот келиб тушган куни ижтимоий иш очади;
- 3 иш куни ичида боланинг ҳолатини дастлабки баҳолайди;
- унинг асосий эҳтиёжларини қондириш ва хавфсизлигини таъминлаш чораларини кўради;
- боланинг ҳужжатлари, соғлиғи, оилавий шароити ва мол-мулкига оид маълумотларни ўрганади.
Болани жойлаштириш
Болани жойлаштиришда унинг қариндошлари, оилага қайтариш имконияти, фикри ва энг устун манфаатлари ҳисобга олинади.
Қуйидаги шакллар қўлланилиши мумкин:
- васийлик ёки ҳомийлик;
- фарзандликка олиш;
- тутинган (фостер) оила;
- патронат;
- оилавий болалар уйи;
- якуний чора сифатида ихтисослаштирилган муассаса.
Боланинг шахсга доир маълумотлари махфий ҳисобланади ва қонунчиликда белгиланган тартибда ҳимоя қилинади.
Тартиб Ўзбекистон Республикасининг Оила кодекси ва Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарорида белгиланган.