Ижтимоий ҳимояга муҳтож шахсларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш

Кимлар ижтимоий ҳимояга муҳтож ҳисобланади?

Ижтимоий ҳимояга муҳтож шахслар — ёши, соғлиғи, оилавий ёки ижтимоий ҳолати сабабли давлат ёрдами ва ижтимоий хизматларга эҳтиёж сезадиган шахслар.

Уларга, жумладан:

меҳнатга лаёқатсиз ва ёлғиз кексалар;
ногиронлиги бўлган шахслар;
кам таъминланган оилалар;
етим ва ота-она қарамоғидан маҳрум болалар;
тазйиқ, зўравонлик ёки оғир ижтимоий вазиятга тушган шахслар;
қонунчиликда белгиланган бошқа тоифалар кириши мумкин.

Пенсия ва нафақалар бўйича қандай кафолат бор?

Конституцияга кўра, қонунда белгиланган:

пенсиялар;
нафақалар;
бошқа турдаги ижтимоий ёрдам миқдори расман белгиланган энг кам истеъмол харажатларидан оз бўлиши мумкин эмас.

Энг кам истеъмол харажатлари — инсоннинг асосий озиқ-овқат, ноозиқ-овқат маҳсулотлари ва хизматларга бўлган минимал эҳтиёжларини ифодаловчи ҳисоб-китоб кўрсаткичи.

Муайян тўловни олиш ҳуқуқи, унинг миқдори ва тайинлаш шартлари тегишли қонунчиликка мувофиқ аниқланади.

Давлат қандай чоралар кўради?

Давлат ижтимоий эҳтиёжманд шахсларнинг:

ҳаёт сифатини яхшилаш;
асосий эҳтиёжларини таъминлаш;
таълим ва меҳнатга жалб этиш;
жамият ҳаётида тўлақонли иштирок этиш;
мустақил ҳаёт кечириш имкониятларини кенгайтириш учун чоралар кўради.

Ижтимоий ёрдам пул тўлови, моддий кўмак, парвариш, реабилитация, маслаҳат, вақтинча жойлаштириш ёки бошқа хизматлар шаклида кўрсатилиши мумкин.

Ногиронлиги бўлган шахсларга қандай имкониятлар яратилади?

Давлат ногиронлиги бўлган шахсларнинг:

ижтимоий, иқтисодий ва маданий объектлардан фойдаланиши;
таълим олиши;
ишга жойлашиши;
тиббий ва ижтимоий реабилитациядан ўтиши;
зарур ахборотни тўсқинликсиз олиши учун шарт-шароит яратади.

Бинолар, транспорт, ахборот ва давлат хизматлари имкони борича ҳамма учун очиқ ва тўсиқсиз бўлиши керак.

Ижтимоий хизматларни ким ташкил этади?

Аҳолига ижтимоий хизмат ва ёрдам кўрсатиш тизимида:

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги;
унинг ҳудудий бошқармалари;
туман ва шаҳарлардаги «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари;
бошқа ваколатли давлат органлари ва ташкилотлар иштирок этади.

«Инсон» марказлари шахс ёки оиланинг ҳолатини ўрганиши, эҳтиёжини баҳолаши ва тегишли хизмат ҳамда ёрдамларга йўналтириши мумкин.

Ижтимоий ёрдам қандай тайинланади?

Ёрдам турига қараб ариза:

«Инсон» ижтимоий хизматлар марказига;
Давлат хизматлари марказига;
Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали;
тегишли ваколатли органга берилиши мумкин.

Айрим нафақа ва моддий ёрдамлар оиланинг даромади, таркиби ва ижтимоий ҳолати электрон ахборот тизимлари орқали текширилганидан кейин тайинланади.

Рад этилса нима қилиш керак?

Ариза рад этилса, шахс рад этишнинг ҳуқуқий асоси ва сабабларини билиш ҳуқуқига эга.

Қарордан:

юқори турувчи органга;
прокуратурага;
маъмурий судга шикоят қилиш мумкин.

Шикоятга ариза нусхаси, рад жавоби, даромад ва ижтимоий ҳолатни тасдиқловчи ҳужжатлар илова қилиниши мумкин.

Норматив ҳужжатлар

Ўзбекистон Республикаси Конституцияси

«Кексалар, ногиронлиги бўлган шахслар ва аҳолининг бошқа ижтимоий эҳтиёжманд тоифалари учун ижтимоий хизматлар тўғрисида»ги Қонун

Президентнинг 2023 йил 1 июндаги ПФ–82-сон Фармони