
Оила кодексига кўра, никоҳ даврида эр-хотиннинг умумий даромадлари ҳисобига олинган кўчар ва кўчмас мол-мулк, кимнинг номига расмийлаштирилганидан қатъи назар, уларнинг биргаликдаги умумий мулки ҳисобланади.
Шу сабабли субсидия ва ипотека кредити ёрдамида никоҳ даврида олинган уй-жой, одатда, эр-хотиннинг умумий мулки бўлади. Никоҳ шартномасида бошқача тартиб белгиланган ёки уй-жой шахсий маблағ ҳисобига олингани исботланган ҳолатлар бундан мустасно.
Уй-жойни харид қилишнинг ўзи мавжуд умумий кўчмас мулкни тасарруф этиш ҳисобланмайди. Шунинг учун қонунчиликда субсидияга ариза бериш ёки уй-жойни харид қилишнинг ўзи учун барча ҳолатларда нотариал розилик олиш деган умумий қоида мавжуд эмас.
Бироқ субсидия ажратишда турмуш ўртоқнинг даромади, унинг номида турар жой мавжудлиги ва аввал субсидия олган-олмагани текширилади. Банк шартларига кўра турмуш ўртоқ ҳамқарз олувчи сифатида жалб қилиниши ва тегишли ҳужжатларни имзолаши мумкин.
«Ипотека тўғрисида»ги Қонун бўйича умумий биргаликдаги мулк бўлган мол-мулк барча мулкдорларнинг ёзма розилиги билан ипотекага қўйилади.
Шунинг учун никоҳ даврида умумий мулкка айланадиган уй-жой ипотека таъминоти сифатида расмийлаштирилганда банк турмуш ўртоқнинг розилигини ёки унинг шартномада иштирок этишини талаб қилиши мумкин. Розиликнинг шакли банк, нотариал расмийлаштириш ва битим хусусиятига қараб белгиланади.
Муҳим: турмуш ўртоқнинг розилиги масаласида уй-жойни сотиб олиш билан уни ипотекага қўйиш ёки сотиш бир хил ҳуқуқий ҳаракат эмас. Асосий розилик талаби умумий кўчмас мулкни тасарруф этиш ёки гаровга қўйиш босқичида юзага келади.
Никоҳ бекор қилинганининг ўзи никоҳ даврида орттирилган умумий мулкдаги ҳуқуқларни автоматик равишда тугатмайди. Агар уй-жой никоҳ даврида олинган бўлса ва ҳали бўлинмаган бўлса, у собиқ эр-хотиннинг умумий мулки бўлиб қолиши мумкин.
Умумий кўчмас мулкни сотиш, ҳадя қилиш ёки бошқача тасарруф этиш учун бошқа тарафнинг нотариал тасдиқланган розилиги талаб қилинади. Низо бўлса, мулкдаги улушлар суд тартибида аниқланади. Никоҳдан ажралган эр-хотиннинг умумий мол-мулкни бўлиш ҳақидаги талабларига уч йиллик даъво муддати қўлланилади.