Алимент қарзини тўлашдан озод қилиш

Келишув асосида қарзни камайтириш ёки ундан озод қилиш

Алимент тўлаш тўғрисидаги келишув бўйича юзага келган алимент қарзини тўлашдан озод қилиш ёки уни камайтиришга тарафларнинг ўзаро розилиги билан йўл қўйилади.

Бироқ бу қоида вояга етмаган болалар учун тўланадиган алимент қарзига татбиқ этилмайди. Вояга етмаган боланинг таъминоти унинг ҳуқуқ ва манфаатлари билан боғлиқ бўлгани учун тарафлар оддий ўзаро келишув билан бундай қарзни камайтириши ёки бекор қилиши мумкин эмас.

Вояга етмаган бола учун алимент қарзини ота-онанинг ўзаро келишуви билан шунчаки бекор қилиш ёки камайтиришга йўл қўйилмайди.

Суд орқали қарздан озод қилиш

Суд алимент тўловчини йиғилган қарзни тўлашдан тўлиқ ёки қисман озод қилиши мумкин. Бунинг учун суд бир вақтнинг ўзида қуйидаги ҳолатларни аниқлаши лозим:

алиментнинг тўланмай қолиши касаллик ёки бошқа узрли сабаблар билан боғлиқ бўлгани;
алимент тўловчининг моддий ва оилавий аҳволи йиғилган қарзни тўлаш имконини бермаслиги.

Ушбу масала алимент тўловчининг даъвоси асосида суд томонидан ҳал қилинади. Демак, касаллик ёки молиявий қийинчиликнинг ўзи қарзни автоматик равишда бекор қилмайди — улар судда баҳоланиши керак.

Қарздан озод қилиш ва келгуси алимент тўловлари

Алимент қарзини тўлашдан тўлиқ ёки қисман озод қилиш аввал йиғилган қарзга тааллуқли. Бу келгусида тўланиши керак бўлган алимент мажбуриятини автоматик равишда бекор қилмайди.

Агар суд томонидан белгиланган келгуси алимент миқдорини ўзгартириш ёки алимент тўлашдан озод қилиш учун асослар мавжуд бўлса, бу масала Оила кодексининг алимент миқдорини ўзгартириш ва алимент тўлашдан озод қилиш ҳақидаги алоҳида қоидалари асосида суд томонидан ҳал этилади.

Йиғилган алимент қарзидан озод қилинганлик келгусидаги алимент тўловларини ўз-ўзидан тўхтатмайди.

Судда аҳамиятга эга ҳолатлар

Суд ишни кўришда алимент тўланмай қолишига сабаб бўлган ҳолатлар билан бирга, тўловчининг ҳозирги моддий ва оилавий аҳволини ҳам баҳолайди. Шу сабабли даъво билан мурожаат қилганда қарзнинг юзага келиш сабаблари ва уни тўлаш имкониятига таъсир этувчи ҳолатлар тегишли далиллар билан асосланиши лозим. Бу хулоса Оила кодексининг 141-моддасидаги икки шартдан келиб чиқади.