Ижро ҳужжатлари

Ижро ҳужжати нима учун керак?

Ижро ҳужжати — суд ёки бошқа ваколатли орган қарорини қонунда белгиланган тартибда мажбурий ижро қилиш учун асос бўладиган ҳужжат.

Фуқаронинг фойдасига суд қарори чиққанининг ўзи ҳар доим ҳам МИБ дарҳол ундирувни бошлайди дегани эмас. Қонунда назарда тутилган ҳолларда тегишли ижро ҳужжати расмийлаштирилиши ва ижрога тақдим этилиши керак.

Қайси ҳужжатлар ижро ҳужжати ҳисобланади?

Қонунга кўра ижро ҳужжатларига, жумладан, қуйидагилар киради:

судлар томонидан суд ҳужжатлари асосида бериладиган ижро варақалари;
Тошкент халқаро тижорат судининг қарорлари асосида мазкур суд котиби берадиган ижро варақалари;
ҳакамлик суди қарорини мажбурий ижро этиш учун судлар берадиган ижро варақалари;
медиатив келишувни мажбурий ижро этиш учун судлар берадиган ижро варақалари;
чет эл судлари ва арбитражлари қарорлари асосида Ўзбекистон судлари берадиган ижро варақалари;
суд буйруқлари;
алимент тўлаш тўғрисида нотариал тасдиқланган келишувлар;
нотариусларнинг ижро хатлари;
меҳнат низолари комиссияларининг гувоҳномалари;
маъмурий ҳуқуқбузарлик ишлари бўйича ваколатли органлар ва мансабдор шахсларнинг қарорлари;
айрим шахсларни маъмурий тартибда кўчириш тўғрисида прокурор қарорлари;
давлат ижрочиларининг қарорлари;
қонунда ижро ҳужжати сифатида назарда тутилган бошқа органлар ҳужжатлари.

Суд буйруғи билан ижро варақасининг фарқи нима?

Ижро варақаси — суд ҳужжатини мажбурий ижро этиш учун суд томонидан бериладиган ижро ҳужжати.

Суд буйруғи — қонунда назарда тутилган айрим низосиз талаблар бўйича судья томонидан суд муҳокамасисиз қабул қилинадиган ва ўзи ҳам ижро ҳужжати ҳисобланадиган суд ҳужжати.

Шу сабаб ҳар бир суд иши бўйича алоҳида ижро варақаси олиш талаб этилмайди — агар суд буйруғининг ўзи қонунга кўра ижро ҳужжати бўлса, у мустақил равишда ижрога тақдим этилади.

Ижро ҳужжатида қандай маълумотлар бўлиши керак?

Ижро ҳужжатида, қоида тариқасида:

уни берган суд ёки бошқа органнинг номи;
иш рақами;
ижро қилиниши лозим бўлган қарор қабул қилинган сана;
ундирувчи ва қарздор ҳақидаги маълумотлар;
суд ёки бошқа орган қарорининг ижро қилиниши лозим бўлган қисми;
қарор қонуний кучга кирган сана;
ижро ҳужжати берилган сана;
уни ижрога топшириш муддати кўрсатилади.

Жисмоний шахс бўлган қарздор ҳақида унинг туғилган санаси ва жойи, иш жойи ҳамда шахсий идентификация рақами кўрсатилади. Мавжуд бўлса, ундирувчининг ҳам шахсий идентификация рақами киритилади.

Юридик шахслар бўйича тегишли солиқ тўловчи идентификация рақамлари кўрсатилиши лозим.

Электрон ижро ҳужжати бўлиши мумкинми?

Ҳа. Ижро варақаси ва суд буйруғи судьянинг электрон рақамли имзоси билан тасдиқланган электрон ҳужжат шаклида ахборот тизими орқали тақдим этилиши мумкин.

Тошкент халқаро тижорат судининг хорижий тилдаги қарори бўйича ижро варақаси мазкур суд котиби томонидан қарор давлат тилига таржима қилинган ҳолда берилади. У ҳам котибнинг электрон рақамли имзоси билан тасдиқланган электрон ҳужжат шаклида тақдим этилиши мумкин.

Ижро ҳужжати йўқолиб қолса нима бўлади?

Ижро ҳужжатининг асл нусхаси йўқолса, қонунчиликда белгиланган тартибда берилган дубликат ҳам ундирув учун асос бўлади.

Ижро ҳужжати МИБга топширилгандан кейин нима бўлади?

Агар ҳужжат қонундаги талабларга жавоб берса ва уни ижрога топшириш муддати ўтмаган бўлса, давлат ижрочиси ҳужжатни қабул қилиб, 1 иш куни ичида ижро иши юритишни қўзғатиш ҳақида қарор чиқаради.

Агар ҳужжатнинг айрим тури учун қонунчиликда қўшимча ҳужжатлар тақдим этиш талаб қилинса, улар ҳам ижро ҳужжати билан бирга берилиши керак.

Эслатма: ижро ҳужжатининг ўзи тўғри расмийлаштирилган бўлса ҳам, уни ижрога топшириш учун белгиланган муддатни ўтказиб юбориш ҳужжатнинг МИБ томонидан қабул қилинмаслигига олиб келиши мумкин.

Норматив ҳужжатлар

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни, 29.08.2001 йилдаги 258-II-сон