Ҳуқуқий маслаҳат - бепул, тезкор, ҳаммага!
Истеъмолчининг асосий ҳуқуқлари
- 76630 марта ўқилди
Ким истеъмолчи ҳисобланади?
Истеъмолчи — фойда олиш билан боғлиқ бўлмаган шахсий истеъмол ёки бошқа мақсадларда товар сотиб оладиган, иш ёки хизмат буюртма қиладиган ёхуд бундай ниятда бўлган жисмоний шахс.
Истеъмолчи товар сотиб олишда, иш буюртма қилишда ёки хизматдан фойдаланишда қонун билан кафолатланган ҳуқуқларга эга. Бу ҳуқуқлар товар дўконда, хизмат кўрсатиш жойида ёки ахборот тизимлари орқали сотиб олинганидан қатъи назар ҳимоя қилинади.
Истеъмолчининг қандай асосий ҳуқуқлари бор?
Истеъмолчи:
- товар, иш ёки хизмат, шунингдек ишлаб чиқарувчи, ижрочи ва сотувчи ҳақида тўғри ва тўлиқ маълумот олиш;
- товар, иш ёки хизматни эркин танлаш ва унинг тегишли даражада сифатли бўлишини талаб қилиш;
- товар, иш ёки хизматнинг хавфсиз бўлишини талаб қилиш;
- нуқсонли товар, иш ёки хизмат туфайли ҳаёти, соғлиғи ёки мол-мулкига етказилган зарарнинг қопланишини талаб қилиш;
- ҳуқуқлари бузилганда ваколатли давлат органларига ёки судга мурожаат қилиш;
- истеъмолчиларнинг жамоат бирлашмаларини тузиш ҳуқуқига эга.
Қонунчиликда ижтимоий ҳимояга муҳтож айрим тоифадаги истеъмолчилар учун савдо, маиший хизмат ва бошқа хизматлар соҳасида қўшимча имтиёзлар белгиланиши мумкин.
Нотўғри маълумот ёки нуқсон туфайли зарар етказилса нима қилиш мумкин?
Агар товар, иш ёки хизмат ҳақида нотўғри ёки етарли бўлмаган маълумот берилиши натижасида истеъмолчи ўзига керакли хусусиятларга эга бўлмаган товарни сотиб олган бўлса, у шартномани бекор қилиш ва етказилган зарарни қоплашни талаб қилиши мумкин.
Товар, иш ёки хизматнинг нуқсони истеъмолчининг ҳаёти, соғлиғи ёки мол-мулкига зарар етказган бўлса, бу зарар сотувчи, ишлаб чиқарувчи ёки ижрочи томонидан қопланиши лозим. Бундай талабни ҳатто мазкур шахс билан бевосита шартнома тузмаган истеъмолчи ҳам қўйиш ҳуқуқига эга.
Истеъмолчи судга қаерда мурожаат қилиши мумкин?
Истеъмолчи ҳуқуқи бузилганда судга мурожаат қилишга ҳақли. Даъво, агар қонунчиликда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса:
- жавобгар жойлашган ердаги;
- истеъмолчи жойлашган ердаги;
- зарар етказилган жойдаги судга тақдим этилиши мумкин.
Истеъмолчилар ўз ҳуқуқларининг бузилиши билан боғлиқ даъволар бўйича давлат божи тўлашдан озод қилинади.
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/ijtimoiy.png)
/2222.png)
/11.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/13.png)
/gender.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/19.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/2.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/9.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/12.png)
/4.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2010.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Informatization%202.png)
/vote%202%20%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%8F.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/saldatkui.png)
/6.png)
/3.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/8.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/transport.png){kind=spacer}
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Green_Right_Arrow_Transparent_PNG_Clip_Art_Image.png){kind=spacer}
/Tamojni.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/17.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/7.png)
/construction.png)
/%D0%91%D0%B5%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9-1.png)
/YXk.png)
/travl%203.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/14.png)
/tree.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Sport_madad.png)
/Informatization.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/5.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2012.png)
