Ҳуқуқий маслаҳат - бепул, тезкор, ҳаммага!

  • 33134 марта ўқилди

Ноқонуний қурилиш белгилари

Қуйидаги ҳолатлардан камида бири мавжуд бўлса, уй-жой, бино, иншоот ёки бошқа кўчмас мулк объекти ўзбошимчалик билан қурилган иморат деб ҳисобланади:

  • ер участкаси қурилиш мақсади учун қонуний тартибда ажратилмаган бўлса;
  • иморат қуриш учун талаб қилинадиган рухсатнома олинмаган бўлса;
  • объект архитектура ва қурилиш нормалари ҳамда қоидаларини жиддий бузган ҳолда қурилган бўлса.

Ер участкасининг кадастр ҳужжати мавжудлиги қурилиш учун зарур рухсатномаларни олмасдан ҳар қандай объект қуриш ҳуқуқини бермайди.

Ер участкасига бўлган ҳуқуқ ва унда объект қуриш ҳуқуқи — бир хил тушунча эмас. Қурилиш белгиланган мақсад, шаҳарсозлик ҳужжатлари ва рухсат бериш тартибига мувофиқ бўлиши керак.

Ноқонуний қурилишнинг ҳуқуқий оқибатлари

Ўзбошимчалик билан иморат қурган шахс мазкур объектга автоматик равишда мулк ҳуқуқини олмайди. У объектни:

  • сотиш;
  • ҳадя қилиш;
  • ижарага бериш;
  • гаровга қўйиш;
  • бошқа шахс номига расмийлаштириш ҳуқуқига эга эмас.

Ҳуқуқи бузилган шахс ёки ваколатли давлат органининг даъвоси асосида ноқонуний иморат суд қарори билан уни қурган шахс томонидан ёки унинг ҳисобидан буздирилиши мумкин.

Агар иморат ўзбошимчалик билан эгалланган ерда қурилган бўлса, ерни фойдаланишга яроқли ҳолатга келтириш ва ундаги қурилмаларни бузиш харажатлари ҳам ерни ўзбошимчалик билан эгаллаган шахс зиммасига юклатилади.

Ерни қайтариш ва коммуникацияларга улаш

Ўзбошимчалик билан эгалланган ер участкаси сарфланган харажатлар қопланмаган ҳолда тегишли ер эгаси, фойдаланувчи, ижарачи ёки мулкдорга қайтарилади.

Ер участкасини қайтариш туман, шаҳар ёки вилоят ҳокимининг қарори ёхуд суднинг ҳал қилув қарори асосида амалга оширилади.

Ўзбошимчалик билан эгалланган ердаги ноқонуний қурилиш объектини:

  • сув таъминоти;
  • канализация;
  • электр энергияси;
  • иссиқлик;
  • газ тармоқларига улаш тақиқланади.

Мулк ҳуқуқини эътироф этиш истисноси

Ер участкасининг қонуний мулкдори, умрбод мерос қилиб қолдириладиган эгалик қилувчиси, доимий эгаси ёки фойдаланувчисининг ўзбошимчалик билан қурилган иморатга нисбатан мулк ҳуқуқи айрим ҳолларда суд томонидан эътироф этилиши мумкин.

Бироқ иморат:

  • бошқа шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини бузса;
  • фуқароларнинг ҳаёти ёки соғлиғига хавф туғдирса;
  • қонун билан эътироф этилиши тақиқланган ерда қурилган бўлса, унга нисбатан мулк ҳуқуқи эътироф этилмайди.

Қонунчиликда айрим тоифадаги аввал ўзбошимчалик билан эгалланган ерлар ва улардаги объектларга ҳуқуқларни махсус тартибда эътироф этиш ҳоллари ҳам белгиланган. Бу қоида ҳар қандай янги ноқонуний қурилишни кейинчалик расмийлаштириш мумкинлигини англатмайди.

Қонунбузилиш ҳақида хабар бериш

Ноқонуний қурилиш ёки ерни ўзбошимчалик билан эгаллаш ҳолати бўйича:

  • қурилиш соҳасидаги ҳудудий назорат инспекциясига;
  • Кадастр агентлигининг ҳудудий бошқармасига;
  • туман ёки шаҳар ҳокимлигига;
  • прокуратура ёки бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органга мурожаат қилиш мумкин.

Мурожаатда объектнинг аниқ манзили, имкони бўлса кадастр рақами, қурилиш ишларининг хусусияти, фото ва видеоматериаллар ҳамда қонунбузилишни тасдиқловчи бошқа маълумотларни кўрсатиш тавсия этилади.

Умумий тартибда юборилган аноним мурожаатлар кўриб чиқилмайди. Махсус ахборот тизими ёки ботда мурожаат қилувчининг шахсини сир сақлаш алоҳида назарда тутилган бўлса, унинг махфийлиги шу хизмат қоидаларига мувофиқ таъминланади.

Жавобгарлик ва шикоят қилиш

Ерни ўзбошимчалик билан эгаллаш, ноқонуний қурилиш олиб бориш ва ваколатли органнинг қонуний талабини бажармаслик маъмурий, айрим ҳолларда эса жиноий жавобгарликка сабаб бўлиши мумкин.

Мурожаат кўриб чиқилмаса ёки давлат органининг қарори ва ҳаракатига рози бўлинмаса, юқори турувчи органга ёки судга шикоят қилиш мумкин.

Chat