Суғурта фаолияти

Что такое страхование: для чего нужно, суть понятия, какие виды страхования бывают

Суғурта нима?

Суғурта — суғурта ҳодисаси юз берганда жисмоний ва юридик шахсларнинг мулкий манфаатларини суғурта товони ёки суғурта пули тўлаш орқали ҳимоя қилиш билан боғлиқ муносабатлар.

Суғурта шартномасига мувофиқ суғурта қилдирувчи суғурта мукофотини тўлайди, суғурталовчи эса шартномада белгиланган ҳодиса юз берганда суғурта тўловини амалга оширади.

Суғуртанинг асосий соҳалари

Суғурта фаолияти қуйидаги соҳаларга бўлинади:

ҳаётни суғурта қилиш — инсоннинг ҳаёти, соғлиғи, меҳнат қобилияти ва пул таъминоти билан боғлиқ манфаатларни суғурталаш;
умумий суғурта — мол-мулк, жавобгарлик, бахтсиз ҳодиса, транспорт ва ҳаёт суғуртасига кирмайдиган бошқа таваккалчиликларни суғурталаш.

Суғурта ихтиёрий ёки қонунда назарда тутилган ҳолларда мажбурий бўлиши мумкин.

Мажбурий суғурта — муайян шахслар ёки таваккалчиликларни суғурталаш мажбурияти қонун билан белгиланган суғурта тури.

Суғурталовчи ким?

Суғурталовчи — тегишли суғурта соҳасида фаолият юритиш ҳуқуқини берувчи лицензияга эга бўлган ва суғурта тўловини амалга ошириш мажбуриятини олувчи тижорат ташкилоти.

Суғурта шартномасини тузишдан олдин суғурталовчининг:

амалдаги лицензиясини;
қайси суғурта класслари бўйича ишлаш ҳуқуқига эгалигини;
хизмат шартлари ва тарифларини;
суғурта тўловларини амалга ошириш тартибини текшириш лозим.

Суғурта шартномасида нималар бўлиши керак?

Шартномада, жумладан:

суғурта объекти;
суғурта ҳодисалари;
суғурта пули;
суғурта мукофоти;
шартноманинг амал қилиш муддати;
истисно ҳолатлар;
тарафларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари;
суғурта тўловини талаб қилиш тартиби кўрсатилади.

Шартномани имзолашдан олдин суғурта қопламайдиган ҳолатлар билан алоҳида танишиш муҳим.

Суғурта ҳодисаси юз берса нима қилиш керак?

Суғурта қилдирувчи:

суғурталовчини шартномада белгиланган муддатда хабардор қилиши;
зарарнинг ошишига йўл қўймаслик чораларини кўриши;
ҳодисани тасдиқловчи ҳужжатларни сақлаши;
суғурталовчи талаб қилган зарур маълумотларни тақдим этиши керак.

Суғурта ҳодисаси — суғурта шартномасида назарда тутилган ва юз бериши суғурта тўловини амалга ошириш мажбуриятини келтириб чиқарадиган воқеа.

Суғурта тўлови рад этилса

Суғурталовчи рад этиш сабабларини ҳуқуқий ва шартномавий асослари билан ёзма ёки электрон шаклда билдириши керак.

Қарордан норози шахс:

суғурталовчининг ўзига қайта мурожаат қилиши;
суғурта соҳасини тартибга солувчи ваколатли органга шикоят қилиши;
судга мурожаат қилиши мумкин.

Норматив ҳужжатлар

«Суғурта фаолияти тўғрисида»ги Қонун