Автомототранспорт воситасидан текин фойдаланиш (ссуда) шартномаси

Шартноманинг мазмуни

Текин фойдаланиш шартномаси бўйича транспорт воситасининг мулкдори ёки у ваколат берган шахс — ссуда берувчи транспортни иккинчи тарафга — ссуда олувчига вақтинча ва ҳақ ундирмасдан фойдаланиш учун беради.

Ссуда олувчи транспорт воситасини нормал эскиришини ҳисобга олган ҳолда олган ҳолатида ёки шартномада белгиланган ҳолатда қайтариши шарт.

Муҳим: ссуда шартномаси ижара шартномасидан фарқ қилади. Ссудада транспортдан фойдаланиш учун ҳақ тўланмайди.

Автомототранспорт воситасидан текин фойдаланиш шартномаси нотариал тартибда тасдиқланади.

Шартномада кўрсатиладиган маълумотлар

Шартномада, одатда:

транспорт воситасининг русуми, модели, ишлаб чиқарилган йили;
кузов, шасси ва двигатель рақамлари;
давлат рақами белгиси;
фойдаланиш муддати ва мақсади;
транспортни сақлаш, таъмирлаш ва суғурталаш шартлари;
ёқилғи, техник хизмат ва бошқа харажатларни ким тўлаши;
транспортни қайтариш тартиби;
зарар етказилганда тарафларнинг жавобгарлиги кўрсатилади.

Транспортни топшириш ҳолати ва унинг жиҳозлари қабул қилиш-топшириш далолатномасида қайд этилиши мақсадга мувофиқ.

Нотариусга тақдим этиладиган ҳужжатлар

Тарафлардан қуйидагилар талаб қилиниши мумкин:

паспорт, ID-карта ёки бошқа амал қилувчи шахсни тасдиқловчи ҳужжат;
транспорт воситасини рўйхатдан ўтказиш гувоҳномаси;
вакил иштирок этса, унинг ваколатини тасдиқловчи ишончнома;
транспорт умумий мулк бўлса, бошқа мулкдорларнинг розилиги;
никоҳ давомида орттирилган транспорт бўлса, иккинчи турмуш ўртоқнинг нотариал розилиги;
транспорт гаровда бўлса, гаровга олувчининг розилиги;
васийликдаги шахснинг транспорти берилса, васийлик ва ҳомийлик органининг рухсати.

Мулк ҳуқуқи, тақиқ, хатлов, гаров ва бошқа маълумотлар нотариус томонидан электрон тизимлар орқали текширилади.

Ссуда олувчининг мажбуриятлари

Фуқаролик кодексига кўра, агар шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, ссуда олувчи:

транспортни соз ҳолатда сақлаши;
жорий ва капитал таъмирлашни амалга ошириши;
транспортни сақлаш билан боғлиқ харажатларни тўлаши;
транспортдан шартномада белгиланган мақсадда фойдаланиши;
шартнома тугагач, транспортни ўз вақтида қайтариши шарт.

Ссуда олувчи транспортни учинчи шахсга фақат ссуда берувчининг розилиги билан бериши мумкин ва мулкдор олдида жавобгар бўлиб қолади.

Муҳим: транспорт шартномага зид равишда ишлатилгани ёки мулкдорнинг розилигисиз бошқа шахсга берилгани сабабли шикастланса ёки нобуд бўлса, зарар хавфи ссуда олувчининг зиммасига юкланиши мумкин.

Транспортдан фойдаланишдан олдин ҳайдовчининг бошқариш ҳуқуқи ва унинг мажбурий суғурта полисига киритилганлиги текширилиши лозим.

Тижорат ташкилотлари учун чеклов

Тижорат ташкилоти транспорт воситасини ўз муассиси, иштирокчиси ёки акциядорига, раҳбарига, бошқарув ёхуд назорат органи аъзосига текин фойдаланишга беришга ҳақли эмас.

Шартномани бекор қилиш

Муддат кўрсатилмаган шартномада, агар бошқа хабар бериш муддати белгиланмаган бўлса, ҳар бир тараф иккинчи тарафни бир ой олдин хабардор қилиб, шартномадан воз кечиши мумкин.

Транспортдан шартномага зид фойдаланиш, унинг ҳолатини жиддий ёмонлаштириш ёки мулкдорнинг розилигисиз учинчи шахсга бериш шартномани муддатидан олдин бекор қилишга асос бўлиши мумкин.

Давлат божи

«Давлат божи тўғрисида»ги Қонунга кўра, автомототранспортдан текин фойдаланиш шартномасини тасдиқлаш учун:

мулкдорнинг эри ёки хотини, уларнинг ота-онаси, болалари ва уларнинг турмуш ўртоқлари, набиралари, буви-боболари, ака-ука, опа-сингиллари ва жиянларига — БҲМнинг 50 фоизи;
бошқа шахсларга — 2 БҲМ миқдорида давлат божи ундирилади.

Нотариуснинг ҳуқуқий ва техник хизматлари учун қўшимча тўловлар бўлиши мумкин. Расмийлаштиришда Вазирлар Маҳкамасининг 38-сон қарори ва Нотариал ҳаракатларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги йўриқнома талаблари қўлланилади.