Сизнинг алоқа махфийлигингиз қонун билан ҳимояланган

АҚШ Махфий хизмати коронавирус пандемияси туфайли пайдо бўлган юзлаб киберфирибгарлик усулларини фош этди

Қайси маълумотлар алоқа сири ҳисобланади?

Алоқа сири — телефон сўзлашувлари, ёзишмалар, электрон ва бошқа хабарлар ҳамда улар тўғрисидаги маълумотларнинг махфийлиги.

Ҳар ким қуйидагиларнинг сир сақланиши ҳуқуқига эга:

телефон орқали сўзлашувлар;
SMS ва электрон хатлар;
мессенжерлар орқали юборилган хабарлар;
почта ва бошқа ёзишмалар;
юборилган ёки қабул қилинган хабарлар тўғрисидаги маълумотлар.

Ушбу ҳуқуқ фойдаланилган қурилма, дастур ёки алоқа хизматининг туридан қатъи назар ҳимоя қилинади.

Оператор хабарлар ҳақидаги маълумотни кимга бериши мумкин?

Телекоммуникация оператори ёки провайдер телефон сўзлашувлари ва хабарлар тўғрисидаги ахборотни фақат:

абонентнинг ўзига;
хабарни юборган шахсга;
хабарни қабул қилган шахсга;
уларнинг қонуний вакилига бериши мумкин.

Қонуний вакил — шахснинг ҳуқуқ ва манфаатларини қонун ёки тегишли ваколат асосида ифода этадиган шахс.

Бошқа шахсларга бундай маълумотни тақдим этишга фақат қонунчиликда назарда тутилган асослар мавжуд бўлганда йўл қўйилади.

Телефонни эшитиш ёки хабарларни ўқиш мумкинми?

Телефон ва бошқа қурилмалар орқали олиб борилаётган сўзлашувларни эшитиш, хабарлар билан танишиш ёки улар ҳақида маълумот олишга фақат қонунда назарда тутилган ҳолларда, белгиланган тартибда ва суд қарори асосида йўл қўйилади.

Шунингдек, алоқа сирини бошқа усулда чеклаш ҳам худди шу талабларга мувофиқ амалга оширилиши керак.

Давлат органи, мансабдор шахс, оператор ёки бошқа шахс суд қарорисиз ва қонуний асоссиз фуқаронинг алоқа сирини чеклаши мумкин эмас.

Бегона шахснинг телефони ёки аккаунтини текшириш мумкинми?

Телефон, электрон почта ёки мессенжердаги шахсий хабарларни эгасининг розилигисиз ўқиш, нусхалаш, тарқатиш ёки бошқаларга кўрсатиш шахснинг хусусий ҳаёти ва алоқа махфийлигига дахл қилиши мумкин.

Шу сабабли:

бегона шахснинг паролини қўлга киритиш;
унинг аккаунтига рухсатсиз кириш;
шахсий ёзишмаларини тарқатиш;
сўзлашувни яширинча эшитиш ёки ёзиб олиш;
ҳимоя тизимларини четлаб ўтиш қонунчиликда белгиланган жавобгарликка сабаб бўлиши мумкин.

Телекоммуникация тармоғидан рухсатсиз фойдаланиш тақиқланадими?

Телекоммуникация тармоғининг ўрнатилган ҳимоя тизимларини четлаб ўтган ҳолда ундан фойдаланиш тақиқланади.

Шунингдек, телекоммуникация тармоғидан халқаро трафикни ўтказиш мақсадида қонунга хилоф равишда ва рухсатсиз фойдаланишга йўл қўйилмайди.

Алоқа махфийлиги бузилса нима қилиш керак?

Агар телефон сўзлашуви, хабар ёки ёзишмаларингиз қонуний асоссиз олинган ёки тарқатилган бўлса:

хабарлар, скриншотлар ва бошқа электрон далилларни сақлаб қўйинг;
аккаунт паролларини алмаштиринг ва икки босқичли ҳимояни ёқинг;
мобил оператор ёки хизмат кўрсатувчи провайдерга мурожаат қилинг;
ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга ариза беринг;
ҳуқуқингизни ҳимоя қилиш ва зарарни ундириш учун судга мурожаат қилинг.

Мурожаатда воқеа санаси, аккаунт ёки телефон рақами, маълумот қандай олингани ёки тарқатилгани ҳамда мавжуд далиллар кўрсатилиши мақсадга мувофиқ.

Қонунбузарлик учун жавобгарлик

Телефон сўзлашувлари ва хабарлар сирини бузган, маълумотларни қонунга хилоф равишда олган ёки ошкор қилган мансабдор ва бошқа шахслар қонунчиликда белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

Жавобгарлик тури ҳуқуқбузарликнинг хусусияти, оқибати ва содир этилиш ҳолатларига қараб белгиланади.

Норматив ҳужжатлар

Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси

«Телекоммуникациялар тўғрисида»ги Қонун