Шахсга доир маълумотларни ҳимоя қилиш

Шахсга доир маълумот тушунчаси

Шахсга доир маълумот — муайян жисмоний шахсга тааллуқли ёки уни идентификация қилиш имконини берадиган, электрон, қоғоз ёхуд бошқа моддий жисмда қайд этилган ахборот.

Бундай маълумотларга:

Ф.И.Ш., туғилган сана ва яшаш манзили;
паспорт ёки ID-карта маълумотлари;
телефон рақами ва электрон почта;
банк реквизитлари;
фото, видео ва овоз ёзувлари;
биометрик, генетик ва тиббий маълумотлар;
Интернетдаги идентификаторлар кириши мумкин.

Маълумотларга ишлов бериш

Шахсга доир маълумотларни йиғиш, тизимлаштириш, сақлаш, ўзгартириш, фойдаланиш, бериш, тарқатиш ва йўқ қилиш қонуний асосга эга бўлиши керак.

Умумий қоидага кўра, маълумотларга субъектнинг розилиги асосида ишлов берилади. Қонунда назарда тутилган мажбуриятни бажариш, шартномани ижро этиш, шахснинг ҳаёти ёки соғлиғини ҳимоя қилиш каби ҳолларда розиликсиз ишлов беришга йўл қўйилиши мумкин.

Маълумотлар аниқ мақсад учун ва шу мақсадга етишишга зарур ҳажмдагина йиғилиши лозим.

Муҳим: субъектнинг розилиги маълумотларни исталган мақсадда ва чекланмаган муддат давомида ишлатиш ҳуқуқини бермайди.

Фуқаронинг ҳуқуқлари

Шахс:

ўзи ҳақидаги маълумотларга ишлов берилаётганини билиш;
ишлов беришнинг мақсади ва усуллари ҳақида ахборот олиш;
маълумотлар билан танишиш;
нотўғри ёки тўлиқ бўлмаган маълумотларни ўзгартиришни талаб қилиш;
қонунга хилоф олинган ёки зарур бўлмаган маълумотларни йўқ қилишни талаб қилиш;
розилигини қайтариб олиш;
оператор ҳаракатлари устидан ваколатли органга ёки судга шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

Сақлаш ва чет давлатга узатиш

Қонунда белгиланган айрим маълумотлар, жумладан Ўзбекистон фуқароларининг биометрик ва бошқа алоҳида ҳимоя талаб қиладиган маълумотлари Ўзбекистон ҳудудида жойлашган техник воситаларда сақланиши шарт.

Маълумотни чет давлатга узатишда унинг етарли даражада ҳимоя қилиниши ёки қонунда белгиланган бошқа кафолатлар мавжудлиги таъминланади.

Жавобгарлик

Маълумотларни қонунга хилоф йиғиш, сақлаш, фойдаланиш, бериш, тарқатиш ёки йўқ қилиш маъмурий жавобгарликка сабаб бўлади. Маъмурий жазодан кейин такроран содир этилган қилмиш учун жиноий жавобгарлик келиб чиқиши мумкин.

Сунъий интеллект технологияларидан фойдаланиб шахсга доир маълумотларга қонунга хилоф ишлов бериш ёки уларни Интернетда тарқатиш учун ҳам алоҳида жавобгарлик белгиланган.

Талаблар «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги Қонун, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 46²-моддаси ва Жиноят кодексининг 141²-моддасида белгиланган.