Вояга етган меҳнатга лаёқатсиз шахсларнинг таъминот талаб қилиш ҳуқуқи

Вояга етган бола ота-онасидан алимент талаб қилиши мумкинми?

Меҳнатга лаёқатсиз ва ёрдамга муҳтож вояга етган бола ўз ота-онасидан таъминот талаб қилиш ҳуқуқига эга. Агар ота-онаси бўлмаса, қонунда белгиланган шартларда қариндошлари ва Оила кодексида кўрсатилган бошқа шахслардан ҳам алимент талаб қилиши мумкин.

Бундай алимент миқдори суд томонидан алимент тўлаши шарт бўлган шахснинг моддий ва оилавий аҳволи ҳисобга олиниб, қатъий пул суммасида белгиланиши мумкин.

Фақат вояга етганлик алимент олиш учун етарли эмас. Шахс меҳнатга лаёқатсиз ва ёрдамга муҳтож бўлиши керак.

Бобо, буви ва неваралар қачон таъминот бериши мумкин?

Ота-онаси йўқ ёки улардан таъминот ололмайдиган вояга етмаган невараларга етарли маблағга эга бобо ва буви таъминот бериши мумкин.

Вояга етган меҳнатга лаёқатсиз ва ёрдамга муҳтож невара ота-онаси, эри ёки хотини, собиқ эри ёки хотини ҳамда вояга етган меҳнатга лаёқатли болаларидан таъминот ололмаса, бобо ва бувидан таъминот талаб қилиниши мумкин.

Шунингдек, меҳнатга лаёқатсиз ва ёрдамга муҳтож бобо ёки буви ўзининг вояга етган болалари ёки эри (хотини), шу жумладан собиқ эри ёки хотинидан таъминот ололмаса, етарли маблағга эга вояга етган меҳнатга лаёқатли неваралар зиммасига таъминот бериш мажбурияти юклатилиши мумкин.

Ака-ука ва опа-сингиллар ўртасидаги мажбурият

Ота-онаси йўқ ёки улардан таъминот ололмайдиган вояга етмаган ака-ука ёки опа-сингилга етарли маблағга эга ака-ука ва опа-сингиллардан таъминот ундирилиши мумкин.

Вояга етган меҳнатга лаёқатсиз ва ёрдамга муҳтож ака-ука ёки опа-сингил ота-онаси, эри ёки хотини, собиқ эри ёки хотини ҳамда вояга етган меҳнатга лаёқатли болаларидан таъминот ололмаса, етарли маблағга эга ака-ука ва опа-сингиллар зиммасига ҳам бундай мажбурият юклатилиши мумкин.

Доимий тарбиячиларга таъминот бериш қачон талаб қилиниши мумкин?

Меҳнатга лаёқатсиз ва ёрдамга муҳтож, эри ёки хотини, собиқ эри ёки хотини ёхуд вояга етган меҳнатга лаёқатли болаларидан таъминот ололмайдиган шахсни амалда тарбиялаган бўлса, унинг доимий тарбияси ва таъминотида бўлган шахс зиммасига таъминот бериш мажбурияти юклатилиши мумкин.

Бу мажбурият васийлик ёки ҳомийликда турган шахсларга юклатилмайди. Агар шахс тарбиячининг тарбияси ва таъминотида 5 йилдан кам турган бўлса, суд уни таъминот бериш мажбуриятидан озод қилиши мумкин.

Ўгай ота-она ва ўгай фарзандлар ўртасидаги мажбурият

Агар вояга етмаган ўгай ўғил ёки ўгай қизнинг ота-онаси бўлмаса ёки улардан етарли маблағ ололмаса, қонунда белгиланган ҳолларда уларни тарбиялаган ёки таъминлаган ўгай ота ва ўгай она зиммасига таъминот бериш мажбурияти юклатилиши мумкин.

Меҳнатга лаёқатсиз ва ёрдамга муҳтож ўгай ота ёки ўгай она ўз яқинларидан таъминот ололмаса, вояга етган меҳнатга лаёқатли ўгай ўғил ёки ўгай қиздан таъминот талаб қилиниши мумкин. Агар ўгай ота ёки ўгай она уларни 5 йилдан кам тарбиялаган ва таъминлаган бўлса ёки ўз мажбуриятларини лозим даражада бажармаган бўлса, суд ўгай фарзандни бу мажбуриятдан озод қилишга ҳақли.

Алимент миқдори қандай белгиланади?

Қариндошлар ва бошқа шахслардан ундириладиган алимент миқдори суд томонидан тарафларнинг моддий ва оилавий аҳволи ҳисобга олиниб, ҳар ойда тўланадиган қатъий пул суммасида белгиланади.

Суд талаб фақат бир шахсга нисбатан қўйилган бўлса ҳам, қонун бўйича таъминот бериши мумкин бўлган бошқа шахсларни ҳам ҳисобга олади.