
Алимент олиш ҳуқуқига эга шахс алимент талаб қилиш ҳуқуқи пайдо бўлганидан кейин қанча вақт ўтганидан қатъи назар, алимент ундириш талаби билан судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга. Алимент аввал ихтиёрий тўлаб турилгани ҳам кейинчалик судга мурожаат қилиш ҳуқуқини чекламайди.
Вояга етмаган бола учун алимент ундириш юзасидан тарафлар ўртасида низо бўлмаса, талаб буйруқ тартибида иш юритиш шаклида кўриб чиқилиши мумкин.
Суд буйруғи вояга етмаган бола учун алимент ундириш талаби оталикни белгилаш ёки учинчи шахсларни жалб қилиш зарурати билан боғлиқ бўлмаган ҳолларда берилади. Агар талаб ҳуқуқ тўғрисидаги низо билан боғлиқ бўлса, масала даъво тартибида кўриб чиқилади.
Низосиз алимент талаби бўйича суд буйруғи тартиби қўлланилиши мумкин. Оталикни белгилаш ёки бошқа шахсларни ишга жалб қилиш талаб этилса, иш даъво тартибида ҳал этилади.
Умумий қоидага кўра алимент судга мурожаат этилган пайтдан бошлаб ундирилади. Шу сабабли алимент олиш ҳуқуқига эга шахс ўз ҳуқуқини амалга оширишни кечиктирмаслиги мақсадга мувофиқ.
Судга мурожаат қилингунга қадар таъминот учун маблағ олиш чоралари кўрилган, аммо алимент тўлаши шарт бўлган шахс уни тўлашдан бош тортгани сабабли маблағ олинмагани суд томонидан аниқланса, ўтган давр учун ҳам алимент ундирилиши мумкин.
Бунда ўтган давр учун алимент судга мурожаат қилинган пайтдан ҳисоблаганда 3 йиллик муддат доирасида ундирилади.
Ўтган 3 йил учун алимент автоматик равишда ундирилмайди. Судга мурожаат қилишдан олдин таъминот олиш чоралари кўрилгани ва алимент тўловчи тўлашдан бош тортгани аниқланиши керак.
Алимент ундириш тўғрисидаги даъволар бўйича даъвогарлар давлат божини тўлашдан озод қилинган. Бу қоида алимент олиш ҳуқуқига эга шахснинг суд орқали ўз ҳуқуқини ҳимоя қилишини енгиллаштиради.